سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

منوچهر امیری – عضو هیئت علمی پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان

چکیده:

در مناطق شمالی استان همدان ( دشتهای چهاردولی، لالجین و فامنین – قهاوند ) مزه آب برخی از چاهها تلخ یا گس، ترش و سوزنده بوده و گاهی گازدار می باشد . در سطح کانال های آبرسانی و سطح خاک قشر نازکی از کربنات کلسیم مشاهده می گردد و لایه سطحی خاک سفت و سخت و به اصطلاح سله بسته است . ته نشینی کربنات کلسیم نشانه ای از وجود مقادیر بالای دی اکسید کربن محلول در آب منطقه و وجود سنگ بستر و یا دانه ها و ذرات آهکی با قابلیت انحلال بالا در رسوبات و سفره آب زیرزمینی می باشد (۱) دی اکسید کربن آزاد محلول مهمترین و اصلی ترین عامل انحلال سنگ ها و ذرات کربناته محسوب می گردد و مقدار آن در آبهای سطحی با منشاء جوی اندک است . مقادیر بیشتر از ۱۰ میلی گرم بر لیتر و بخصوص اگر از ۱۰۰ میلی گرم بر لیتر بیشتر باشد، ناشی از فعالیت فازهای پنوماتولیتی و هیدرو ترمالی درونی می باشد (۶ و۷ )اندیس اشباع شاخصه مهم در تشخیص توانایی آبها برای حمله به کربنات ها و یا میزان اشباعیت آنها از یون کلسیم می باشد و هنگامی که مقدار این اندیس مثبت باشد، مفهومش این است که آب حاوی دی اکسید کربن به سنگ کربناته حمله نموده و خوردگی و انحلال بوقوع پیوسته و شرایط فوق اشباع برای یون کلسیم محلول در آب بوجود آمده است (۴) همچنین PHc اندیسی است که اگرمقدار آن در آب آبیاری از ۸/۴ کمتر باشد در هنگام عبور آب ازخلل و فرج خاک مقداری کربنات کلسیم ته نشین می گردد (۳).