سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

مجتبی یحیی آبادی – عضو هیأت علمی و محقق مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان
اکبر گندمکار – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول
احمد موسوی – عضو هیات علمی و محقق مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان

چکیده:

گیاهان لگوم طی فرایندی که تثبیت ازت نام دارد از طریق همزیستی با باکتری های ریزوبیوم خاک ، می توانند ازت مورد نیاز خود را بدست آورند (۵) این فرآیند در درون گره های ریشه ای این گیاهان رخ می دهد . باکتریهای ریزوبیوم موجود در این غده ها ازت اتمسفر را به آمونیاک تبدیل می کنند (۷) پتانسیل تثبیت ازت مستقیماً به وجود باکتریهای ریزوبیوم کار آمد، گره سازی مؤثر و فاکتورهای رشد گیاه بستگی دارد . هر گونه شرایط نامساعد خاک یا تنش های محیطی که روی رشد گیاه اثر منفی دارند، باعث کندی فرآیند تثبیت ازت می شوند (۴) این فرآیند همچنین تحت تأثیر مقادیر ازت قابل استفاده در خاک میباشد . مقادیر بالای ازت خاک تثبیت ازت را کاهش می دهد زیرا لگوم ها قبل از اینکه شروع به تثبیت ازت اتمسفر نمایند ترجیحاً از ازت قابل استفادة خاک مصرف می کنند . هنگامیکه ازت نیتراته خاک به بیش از ۳۵ کیلوگرم در هکتار برسد، تشکیل گره بر ریشه محدود می شود . برعکس اگر میزان ازت خاک خیلی کم باشد رشد گیاه کاهش می یابد . در ابتدای تشکیل گره ها، لگوم ها نیاز به ۱۵ کیلوگرم در هکتار ازت از منابع دیگر دارند که معمولاً ازت باقیمانده در خاک، این نیاز آنها را برطرف می کند، در غیر اینصورت افزودن ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم در هکتار کودهای ازته لازم می باشد (۱) موفقیت ریزوبیوم در هریک از مراحل همزیستی، وابسته به این است که باکتری ها بتوانند تنش های محیطی مختلف را تحمل نمایند و با شرایط محیطی سازگاری داشته باشند (۶) در بسیاری از مناطق یونجه کاری استان اصفهان بدلیل تغییرات در خصوصیات خاک و مدیریت مزرعه در مناطق مختلف ، سیستم همزیستی لگوم – ریزوبیوم از کیفیت و درجه غده بندی متفاوتی برخوردار می باشد . این آزمایش به منظور بررسی برخی عوامل محدود کننده غده سازی ریشه یونجه در تعدادی از مزارع یونجه استان اصفهان پیشنهاد و به مورد اجرا گذاشته شد