سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: هشتمین کنگره تغذیه ایران

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

ابوالقاسم جزایری – دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات

چکیده:

غذاهای فراویژه (Functional foods) از موضوع های روز در حوزه های تغذیه، مواد غذایی، پزشکی و سلامتی هستند. بر طبق تعریف "غذاهای فراویژه مواد غذایی هستند دارای ترکیباتی غیر از مواد مغذی که در بدن فعالیت فیزیولوژیک از خود نشان می دهند و در پیشگیری، کاهش عوامل خطرزا (ریسک)، و یا درمان بیماری موثرند" به سخن دیگر، ماده غذایی ممکن است به علت داشتن چنین ترکیباتی اثراتی مطلوب در حفظ و ارتقای سلامتی – افزون بر ارزش تغذیه ای خود که مربوط به مواد مغذی موجود در آن است – داشته باشد. به عنوان نمونه، برخی مواد غذایی گیاهی، به علت وجود فیتوکمیکالها (مثلا فلاوونونیدها)، در پیشگیری و درمان بیماری قلب و عروق نقش دارند به نظر می رسد یک مکانیزم اثر ناشی از خاصیت آنتی اکسیدانی ترکیبات مورد بحث باشد بدین سان اثر کاهنده ریسک بیماری های قلب و عروق ممکن است در نتیجه پیشگیری یا حداقل کاهش اکسیداسیون کلسترول LDL در دیواره رگ های خونی باشد که گام آغازین در فرایند طولانی آتروسکلروز است. مکانیزم های احتمالی دیگر عبارتند ار حفاظت در مقابل حمله رادیکال های آزاد، جلوگیری از سنتز کلسترول، کاهش جذب کلسترول – کاهش نسبت LDL/HDL در پلاسما، و کاهش تولید ترکیبات التهابی از اسید آراشیدونیک (پروستاگلایدین ها و لوکوترابین ها). هم اکنون زمینه پژوهش در مورد غذاهای فراویژه، ترکیبات اثر بخش موجود در آنها، و مکانیزم های دقیق اثرات آنها بسیار وسیع است این نکته نیز قابل ذکر است که بهره گیری از غذاهای فراویژه در برنامه غذایی، چون به ارتقا سلامتی کمک می کند می تواند نهایتا به کاهش هزینه های بهداشتی – درمانی بینجامد.