سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

عبدالصالح رنگ آور – عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
علی اکبر عباسی – عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
مهدی زنگی آبادی – کارشناس پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

چکیده:

فرسایش خاک پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی نامطلوبی در بهره وری، توزیع در آمد و محیط زیست دارد که ممکن است در اقتصاد ملی، فرا ملی و توسعه پایدار و متوازن بخش کشاورزی نقش منفی برجسته ای داشته باشد . فرسایش آبکندی ) ) Gully erosion شکلی از فرسایش خاک است که سبب تلفات قابل ملاحظه خاک و تولید رسوب می شود . بر اساس تحقیقات انجام شده بیشت رین سطح مناطق دارای فرسایش آبکندی خراسان در اراضی کشاورزی و مرتعی شمال و مرکز استان قرار دارد . مشاهدات عینی از مناطق دارای فرسایش آبکندی نشان می دهد که سالانه سطح قابل ملاحظه ای از اراضی در اثر این نوع فرسایش از بین رفته و خسارت اقتصادی را در پی دارد . به منظور بررسی خسارت اقتصادی ناشی از فرسایش آبکندی منطقه سنگانه کلات که در ۱۲۰ کیلومتری شمال شرق مشهد قرار داشته و یکی از مناطق شاخص این نوع فرسایش در استان خراسان رضوی است ، انتخاب گردید . سه محدوده از منطقه مورد نظر انتخاب و از ابتدای سال ۱۳۸۳ تا ابتدای سال ۱۳۸۶ پیشروی آبکندهای شاخص در آنها مورد اندازهگیری قرار گرفت . این تحقیق نشان داد که با توجه به پیشروی آبکندهای مورد تحقیق در مجموع حجمی
معادل ۲۲۰۳ مترمکعب به وزن ۴۵۰۵ تن تلفات خاک در طول حدود سه سالدر یک سطح محدود ۲۰۰۰ هکتار ی به دنبال داشته که در حقیقت براب ر هدررفت ۱۱۰۱۵ مترمربع از سطح اراضی با بهترین کیفیت بوده که از چشم بسیاری پنهان میباشد . چنانچه این میزان تلفات خاک را به سطح منطقه مورد تحقیق تعمیم دهیم حدود ۴۰ هکتار هدر رفت اراضی را به دنبال دارد . در صورت احتساب ۳۰ میلیون ریال ارزش یک هکتار زمین در منطق ه، ۱۲۰۰ میلیون ریال خسارت مستقیم اقتصادی را به دنبال خواه داشت . علاوه بر این خسارت مستقیم، عواقب بیشمار دیگری از جمله کم آبی، کاهش تولیدات کشاورزی و دامی ، ایجاد مشکلات اجتماعی با توجه به مرزی بودن منطقه به وجود می آورد که از جمله خسارت های غیر ملموس این نوع فرسایش خاک در منطقه می باشد .