جستجو

امروزه با توجه به گستردگی منابع علمی، تعدد منابع مانند کتب و مجلات علمی و تغییرات دانش با گذشت زمان، همواره نیاز به جستجو در منابع علمی مشاهده می شود. ضمن این که با گذشت زمان، سطح تخصصی شدن رشته های مختلف علمی، بیشتر و بیشتر افزایش یافته و در شرایط حاضر، کسی نمیتواند ادعا داشته باشد که در یک رشته تخصصی، علیرغم دریافت بالاترین درجات تحصیلی، همه اطلاعات و دانش مربوطه را در اختیار دارد. شاید این ضرب المثل معروف در زبان شیرین فارسی بخوبی گویای این وضعیت باشد: «همه چیز را همگان دانند». در این شرایط بدیهی است، هر فرد در هر زمان که با موضوع علمی مرتبط با رشته تخصصی برخورد می کند، نیازمند به روز نمودن دانش در آن زمینه است. این مهم با جستجو در منابع علمی، بخوبی محقق میگردد. فلذا دانشجویان که در ابتدای ورود به یک حیطه تخصصی در رشته خاصی می باشند، بمنظور افزایش دانش خود در یک موضوع خاص، طراحی و اجرای یک مطالعه پژوهشی، اجرای پایان نامه، سخنرانی یا شرکت در یک کنفرانس علمی، نگارش مقالات پژوهشی یا مقالات مروری و غیره نیازمند جستجو در منابع علمی هستند. به عبارت دیگر می توان گفت، شاید یکی از فعالیتهای علمی روزانه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، جستجو در منابع علمی (البته با اهداف و مقاصد مختلف) باشد. در تعریف نظری جستجو در منابع علمی، کندوکاو هدفمند و با یک روش ساختار یافته یا منظم در اشکال مختلف منابع علمی، جستجو نامیده می شود. امروزه می توان این منابع را به دو دسته بزرگ منابع چاپی و منابع الکترونیک تقسیم بندی نمود. منابع غیر الکترونیک یا چاپی نیز خود به اشکال مختلف، کتب چاپی، مجلات چاپی، فرهنگ نامه ها و غیره میتوانند وجود داشته باشند. از طرف دیگر، منابع الکترونیک نیز خود به دو دسته منابع افلاین مانند لوح های فشرده صوتی، تصویری، چند رسانه ای، فایلهای صوتی یا صوتی تصویری، کتب الکترونیک و غیره و منابع آنلاین مانند پایگاه های علمی اینترنتی، کتب الکترونیک اینترنتی، کتابخانه های مجازی اینترنتی، مجلات الکترونیک و آنلاین و فایلهای صوتی یا صوتی تصویری آنلاین طبقه بندی می گردند. البته امروزه مرز میان منابع آنلاین و آفلاین، در حال از بین رفتن بوده، به عبارت دیگر، هر آن چیزی که حدود یک تا دو دهه پیش، بصورت چاپی در مراکز علمی و پژوهشی دنیا در دست تدوین و انتشار بوده، بتدریج در حال قرار گرفتن در فضای بزرگ و تقریبا نامحدود وب بوده، تا جایی که تقریبا امروزه هیچ شکلی از منابع علمی آفلاینی نیست که معادل آنلاین ان بر روی وب وجود نداشته باشد، حتی فراتر از این موضوع، تقریبا میتوان ادعا نمود که تمامی اشکال و صور منابع غیر الکترونیک یا چاپی در طول یک تا دو دهه گذشته بر روی وب قرار گرفته یا در حال قرار گیری است.