نشانه گذاری

منظور از نشانه گذاری، رعایت قواعد سجاوندی و به کار بردن علامت ها و نشانه هایی است که خواندن و در نتیجه فهم درست مطالب را آسان و برخی ابهام های نوشته را برطرف سازد. نشانه های پرکاربرد نوشتارهای فارسی موارد زیر را دربر میگیرد:

نقطه (.): نشانه ی درنگ کامل است. برخی از موارد کاربرد نقطه عبارتند از:

الف. در پایان جمله های کامل خبری یا انشایی.

ب. پس از هر حرفی که به عنوان نشانهای اختصاری به کار رفته باشد؛ چنانکه: باید Ph.D ” که مخفف درجه فیلسوف شدن است با نقطه جدا کرد.

ج. پس از شماره ی ردیف رقمی یا حرفی. مانند: ۱. ۲. و الف. ب. در این مورد، از خط تیره و هلال هم استفاده میشود.

باید توجه داشت که در میان جمله های مرگب، هرگز نباید نقطه را به عنوان نشانه مکث کامل قرار داد. در صورتی که دو جمله با واو به یکدیگر معطوف شوند؛ نقطه تنها در پایان جمله ی دوم آورده میشود.

– دو نقطه (:): نشان توضیح و تفسیر است. از این نشانه، بیشتر در موارد زیر استفاده می شود:

الف. پیش از نقل قول مستقیم:

ب. پیش از بیان تفصیلی مطلبی که به اجمال بدان اشاره شده است.

ج. پس از واژه ای که معنی آن در برابرش نوشته می شود. مانند:

د. پس از کلمات تفسیر کننده مانند: یعنی، چنانکه، برای نمونه، برای مثال، عبارتند از و …. باید توجه داشت که پس از کلماتی مانند مثلی، از قبیلی، نظیر و مانند اینها که به کلمه ی بعدی افزوده می شوند نباید دو نقطه به کار برد.

– سه نقطه (…): این نشانه، برای نشان دادن کلمه یا کلمه ها یا عبارت های حذف شده به کار میرود؛ خواه در اغاز مطلب باشد یا میانه یا پایان. مانند: زبانهای برنامه نویسی پاسکال، C، ویژوال، دلفی، فرترن و … زبانهای برنامه نویسی سطح بالا می باشند. باید توجه داشت که اگر این علامت در پایان جمله باشد، نقطه اصلی آخر جمله نباید فراموش شود.

– نقطه ویرگول (؛): نشانهی درنگی طولانی تر از ویرگول و کوتاهتر از نقطه است و بیشتر در موارد زیر به کار میرود:

الف. جدا کردن جمله ها و عبارت های متعدد یک کلام طولانی که به ظاهر مستقل ولی در معنی به یکدیگر وابسته و مربوط باشند. مانند: زبان های سطح بالا پرکاربردترین و در عین حال جذابترین و کاربردی ترین محیط های برنامه نویسی را شامل می شوند؛ چرا که محیط آن کاربرپسند بوده و یادگیری اصطلاحات و مفاهیم آن در محیط و قالبی گرافیکی به کاربر ارائه میشود. ب. در جمله های توضیحی پیش از کلمه هایی چون ولی، اما، زیرا، چراکه، یعنی، به عبارت دیگر، برای مثال و مانند اینها؛ به شرط آنکه جمله های پیش از آنها کامل و غالبا طولانی باشد؛

– ویرگول (،): ویرگول که به آن کاما هم گفته میشود نشانه ی درنگی کوتاه است و بیشتر در موارد زیر به کار میرود:

الف. میان جمله های غیرمستقلی که با هم یک جمله ی کامل باشند (میان جمله ی پایه و جمله ی پیرو)؛ ب. در مواردی که کلمه یا عبارتی به عنوان توضیح، به صورت عطف بیان یا بدل و قید در ضمن جمله یا عبارت دیگر آورده شود؛

ج. بین همه ی واحدهای هم اسناد

د. در میان دو کلمه که احتمال داده شود خواننده آنها را با کسره ی اضافه بخواند؛ یا نبود ویرگول موجب غلط خوانی گردد و برای ساده سازی فهم جمله؛ مانند: پاسکال، C، و جاوا سه زبان برنامه نویسی سطح بالا هستند.

ه. بین بخش های مختلفبا یک نشانی یا مرجع و ماخذ؛ و. گاه در آغاز و پایان جمله ی دعایی و معترضه؛