برخی از  تقسیم بندی ها از جمله دسته بندی بر اساس کاربرد و روش تحقیق در این جا مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.

 دسته بندی روش های تحقیق براساس کاربرد

براساس کاربرد و غایتی که در یک پژوهشی مدنظر است میتوان پژوهشها را به پژوهشهای بنیادی، کاربردی و توسعه ای تقسیم کرد.

 تحقیق بنیادی : پژوهشی است که به کشف ماهیت اشیاء، پدیده ها و روابط بین متغیرها، اصول، قوانین و ساخت یا آزمایش تئوری ها و نظریه ها می پردازد و به توسعه مرزهای دانش رشته علمی کمک می نماید. هدف اصلی این نوع پژوهش تبیین روابط بین پدیده ها، آزمون نظریه ها و افزودن به دانش موجود در یک زمینه خاص است. برای مثال “طراحی پردازنده ها براساس ویژگی های کاربردها”، یا طراحی کامپیوتر در مبنای غیر از دودویی” و یا “کامپیوترهای نوری” نمونه هایی از تحقیق بنیادی هستند. سطح گفتمان کلی و انتزاعی در حوزه یک علم است. تحقیق بنیادی میتواند نظری یا تجربی باشد. تحقیق بنیادی نظری، از روش های استدلال عقلانی و قیاسی استفاده می کند و بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام می شود. تحقیق بنیادی تجربی، از روش های استدلال استقرائی استفاده می کند و بر پایه روش های میدانی انجام می شود.

روش های کتابخانه ای: روش های کتابخانه ای در تمامی تحقیقات علمی مورد استفاده قرار میگیرد، ولی در بعضی از آنها در بخشی از فرآیند تحقیق از این روش استفاده می شود و در بعضی از آنها موضوع تحقیق از حیث روشی، ماهیتا کتابخانه ای است و از آغاز تا انتها متکی بر یافته های تحقیق کتابخانه ای است. در تحقیقاتی که ظاهراً ماهیت کتابخانه ای ندارند نیز محققان ناگزیر از کاربرد روش های کتابخانه ای در تحقیق خود هستند. در این گروه تحقیقات اعم از توصیفی، علی، همبستگی، تجربی و غیره، محقق باید ادبیات و سوابق مسئله و موضوع تحقیق را مطالعه کند. در نتیجه، باید از روش کتابخانه ای استفاده کند و نتایج مطالعات خود را در ابزار مناسب اعم از فیش، جدول و فرم، ثبت و نگهداری نماید و در پایان کار نسبت به طبقه بندی و بهره برداری از انها اقدام کند.

روش های میدانی: روشهای میدانی به روشهایی اطلاق می شود که محقق برای گردآوری اطلاعات ناگزیر است به محیط بیرون از جمله جامعه انسانی یا سازمانی برود و با مراجعه به افراد یا محیط، و نیز برقراری ارتباط مستقیم با واحد تحلیل یعنی افراد، اعم از انسان، مؤسسات، سکونتگاه ها، موردها و غیره، اطلاعات مورد نظر خود را گردآوری کند. در واقع، او باید ابزار سنجش یا ظروف اطلاعاتی خود را به میدان ببرد و با پرسشگری، مصاحبه، مشاهده و تصویربرداری آنها را تکمیل نماید و سپس برای استخراج، طبقه بندی، و تجزیه وتحلیل به محل کار خود برگردد.