مراحل مختلف روش علمی در امر پژوهشی

همانطوریکه قبلا گفته شد یک روش علمی دارای مجموعه مراحل و عملیاتی است که قابلیت تکرار مجدد و قابلیت کنترل دارند که پژوهشگر با طی کردن قدم به قدم آن روش علمی میتواند به اهداف پژوهش خود از جمله شناسایی پدیده ها و رفتار آنها و علت چگونگی رفتارها و قابلیت پیشبینی وقایع و حوادث را بدست آورد. در یک روش علمی مجموعه ای از ابزارها و تجهیزاتی وجود دارد که به محقق در جهت افزایش احتمال موفقیت کمک می کند. یک روشی علمی معمولا دارای چندین مرحله است که این مراحل عبارتند از: مشاهده، تفکر و ایجاد یک پرسشی پژوهشی در مورد علت و عوامل رفتارهای مشاهده شده از پدیده موردنظر، ایجاد فرضیه ها با استفاده از مفاهیم و دانش موجود و در مرحله ی سوم انجام آزمایش های دقیق و منظم با ابزارها و مواد مناسب برای تجربه کسب کردن در جهت اثبات فرضیه و توضیح رفتارها و نهایتا انجام عمل استقراء و استنتاج با استفاده از نتایج تجربی در جهت تعمیم و جامعیت بخشیدن رفتارها به صورت نظریه. منظور از مشاهده در اینجا، مشاهده علمی است که محقق دانش، مهارت و ابزار مورد نیاز برای جمع آوری درست اطلاعات، ثبت آنها و پردازش آنها را دارد و دارای ذهن خلاق و انتقادگری است که با مجموعه پردازش های انجام داده شده مسئله ای پژوهشی را تعریف و ایجاد می کند. پژوهشگر در جهت پاسخ به سوال مطرح شده، باید پیش داوری هایی تحت عنوان فرضیه انجام دهد و درست کند. به عنوان مثال فرض کنید دانشجویی میبیند یک برنامه روی یک کامپیوتر سریع تر از کامپیوتر دیگر اجرا می شود. دانشجو با دیدن چنین مشاهده ای می خواهد علت آن را بفهمد و در ذهن خود سوالاتی را مطرح میکند که چه عوامل سخت افزاری و نرمافزاری باعث شده است که کامپیوتر اول از کامپیوتر دوم سریع تر عمل کند؟ حال اور میتواند فرضیاتی از قبیل فرضیات زیر را در پاسخ به سوال مطرح شده، طرح نماید:

– سخت افزار کامپیوتر اول از نظر پردازش به مراتب بهتر از کامپیوتر دوم است.

سخت افزار کامپیوتر اول براساسی ویژگی های موجود در برنامه موردنظر طراحی و پیاده سازی شده است.

– ظرفیت حافظه ی اصلی موجود در کامپیوتر اول به مراتب از کامپیوتر دوم بیشتر است.

– ظرفیت حافظه ی نهان موجود در کامپیوتر اول بیشتر از کامپیوتر دوم است.

– تکنولوژی بکاررفته در حافظه ی اصلی کامپیوتر اول بهتر و سریع تر از کامپیوتر دوم است.

– کامپایلری که در کامپیوتر اول برنامه را به کد ماشین تبدیل می کند، به مراتب بهتر و بهینه تر از کامپایلر کامپیوتر دوم عمل میکند

– پردازنده ی مرکزی کامپیوتر اول دارای قابلیت پردازش موازی است در حالیکه کامپیوتر دوم این قابلیت را ندارد.