کلمات کلیدی

کلمات کلیدی، مفاهیم و عناوینی هستند که منابع موجود در کتابخانه ها و سایر پایگاه های علمی مبتنی بر وب، بران اساس رده بندی می شوند. بنابراین یافتن کلمات کلیدی در واقع یافتن کلید رمز دستیابی به کتاب ها و منابع مورد نظر است. بنابراین اگر به تعدادی کتاب یا مقاله مثلا در زمینه «تاریخچه کامپیوتر» نیاز داشته باشید، باید از قبل بدانید که این نوع کتابها و مقالات را معمولا تحت چه عناوینی ردهبندی میکنند.

کلمات کلیدی را از راه های مختلفی می توان به دست آورد؛ به طور معمول، در عبارت موضوع تحقيق مفاهیمی وجود دارد که «کلمات کلیدی» نامیده می شوند. به عنوان مثال، عبارت «تاریخچه کامپیوتر» خود ممکن است کلید واژه باشد؛ برای بررسی این مساله میتوان به کتابها، مقالات و منابعی با این عنوان مراجعه کرد. راه دیگر دسترسی به کلمات کلیدی، جستجو در عناوین کلی تر است. به عنوان مثال برای یافتن کتاب مورد نظر درباره «تاریخچه کامپیوتر» می توان از کلمات کلیدی «اولین سیستمهای هوشمند» یا «ماشینهای محاسباتی » استفاده نمود. حدس و گمان شخصی هم می تواند در یافتن کلمه کلیدی مناسب به محققین کمک کند. همچنین پرسش از کتابداران می تواند راهنمای خوبی برای یافتن کلمات کلیدی باشد. اکنون پس از یافتن کلمات کلیدی میتوان به کتابخانه مراجعه کرد. در این مرحله چنانچه مرکز اطلاع رسانی کامپیوتری در اختیار باشد، میتوان با ارائه کلید واژهها به این مراکز، کتابهای مورد نیاز را شناسایی کرد؛ در غیر این صورت به ناچار باید با مراجعه به برگه دانهای سنتی موجود در کتابخانه ها، کتابهای مورد نیاز را شناسایی کرد. برگه دانها قفسه های کوچکی هستند که کارتهای معرفی کتاب ها به ترتیب حروف الفبا در آنها قرار داده شده است. البته باید گفت که در سال های اخیر تقریبا تمامی کتابخانه ها مجهز به سیستم های کامپیوتری جستجو گشته اند.

کتابشناسی ها

کتابشناسی ها، از جمله منابع مرجعی هستند که فهرست کتاب های منتشر شده در مقطع زمانی خاص یا درباره موضوع مشخصی را معرفی میکنند. کتابشناسی ها انواع گوناگونی دارند؛ به عنوان مثال در برخی از این نوع کتاب ها ضمن معرفی مشخصات کتاب منتشر شده، توضیحاتی نیز پیرامون محتوای کتاب ارائه می شود که به آنها کتابشناسی های توصیفی گفته می شود. و معمولا در کتابخانه های ملی قابل دسترسی است.

مجله نمایه

برای دسترسی به آدرس مقالات و مطالبی که ممکن است در نشریات مختلف پیرامون موضوع مورد تحقیق نوشته شده باشد، میتوان از نشریاتی که معمولا به نام «نمایه» یا «فهرست مقالات فارسی» منتشرمی شوند، استفاده کرد. نمایه ها نیز انواع و اقسامی دارند که مهمترین آنها از سوی «دبیرخانه هیأت امنای کتابخانه های عمومی کشور» منتشر می شود و کلیه اطلاعات مربوط به مقالات منتشر شده در نشریات مرحله باید لیست کاملی از منابع شناسایی شده تهیه نمود و برخی از منابع مهم را نیز مورد بررسی اجمالی قرار داد. پس از تهیه لیست منابع باید برای نوشتن طرح تحقیق آماده شد ولی قبل از ورود به این مرحله باید با چگونگی طبقه بندی کتاب ها در کتابخانه ها آشنا شد.