سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: کنفرانس بین المللی قنات

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

پرویز عبدی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان
فرهاد آقاجانلو – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان

چکیده:

در این تحقیق به بررسی قنات و قناتداری در استان زنجانپرداخته شده و عوامل تهدید کننده و روشهای مقابله با آن مورد بررسیقرار می گیرد. بدین منظور ابتدا اقدام به جمع اوری اطلاعات و داده های موجود از قنوات استان گردید و سپس با انجام پیمایش صحرایی نسبت به بررسی وضعیت فعلی آنها اقدام شد. بر اساس نتایج بدست امده، در استان زنجان نزدیک به ۸۳۱ رشته قنات وجود دارد که ۸۰۳ رشته با میزان تخلیه ۱۴۴ میلیون متر مکعب که در حدود ۱۳ درصد حجم تخلیه ابهای زیر زمین یاستان را شامل میشود، دایر بوده و بقیه بصورت متروکه باقی مانده اند. از دلایل خشک شدن و متورکه ماندن قنوات می توان بهمواردی چون خشکسالی، حفر چاههای عمیق و نیمع عمیق در شعاع تاثیر قنوات و پایین افتادن سطح آب زیر زمینی، عدم انجام مرمت و لایروبی سالانه،مهاجرتبهره برداران و بلا استفاده ماندن قنات اشاره نمود. انجام عملیات تغذیه مصنوعی ابهای زیر زمینی در حوزه های بالادست قنوات، ممنوعیت حفر چاههای عمیق و نیمه عمیق در شعاع تاثیر قنوات و مهمتر از همه ترویج و تشویق بهره برداران نسبت به حفظ و نگهداریبهره برداری مناسب از راهکارهای قابل اجرا برای حفاظت و احیای قنوات در این استان می باشد.