برای تنظیم هر رساله یا پایان نامه مجموعه ای از قوانین و اصول وجود دارد که رعایت این اصول سبب یکنواختی در نوشته ها و درک سادهتر مفاهیم برای رجوع کننده خواهد بود. رساله های کارشناسی ارشد و دکتری برحسب روش های مختلفی که در آن به کار رفته است ممکن است در شکل تنظیم با هم متفاوت باشند. در زیر برخی از نکات کلی در زمینه تهیه پایاننامه کارشناسی ارشد و دکتری معرفی میگردد.

۱- برای نوشتن تز دانشجو باید آن را با نوشتن فصل اول شروع کند. بهترین روش برای نوشتن تز ، نوشتن بخش هایی است که دانشجو برای نوشتن آنها راحتتر است. سپس باید بخشهای مختلفی را که در مورد آن فکر میکند، کامل کند. در برخی موارد دانشجو قادر است تمام بخش هایی را که نوشته است جلوی خود بگذارد و توالی آنها را به بهترین ترتیب مشخص کند و مشخص کند چه چیزی کم است و باید به تز اضافه شود. این روش معقولی است و قابل اجراء است. دانشجو باید با آنچه مورد علاقه اوست حرکت کند، نوشتن را آغاز کند و ادامه دهد.

دوید کرانزل ” روش A تا Z را برای نوشتن تز پیشنهاد کرده است. دانشجو در این روش باید وقتی آماده است شروع به نوشتن بکند. اگر آماده نیست باید بخش به بخش مقاله خود را دوره کند تا متوجه شود یک بخش را میتواند تکمیل کند. دانشجو باید اطلاعات را وارد کند و روش A تا Z را ادامه دهد. این به وی کمک میکند محصول نهایی تلاش خود را ببیند. زمانی که دانشجو در ابتدای نوشتن میباشد، میتواند از روش A تا Z مقاله را آماده نماید.

۲- اگر پروپوزال دانشجو به خوبی تهیه شده باشد، وی می تواند با مراجعه به پروپوزال خود و با بررسی مواد و روش تحقیق و تبدیل زمان آینده آن به گذشته به همراه اعمال یک سری اضافه ها یا تغییرات به صورتی که روش تحقیق کار واقعی وی را نشان دهد آن را به تز تبدیل کند. بخشهای مختلف دیگر نیز باید تغییر داده شود تا پروپوزال به تز تبدیل شود. سپس به همین روش به سراغ بیان مسئله و بررسی منابع برود. .

۳- اگر دانشجو از برنامه های نگارشی رایانه ای برای نوشتن تز خود استفاده می کند (توصیه می شود حتماً استفاده نماید) و در تحقیق وی نام های خاصی از افراد، مؤسسات و مکانها استفاده شده است که باید به نام افراد ناشناسی تغییر داده شود نباید این کار را زود انجام داد، بلکه باید صبر کرد و تا آخر با اسامی واقعی افراد کار کرد. دانشجو در پایان مرحله نوشتن به سادگی می تواند با استفاده از رایانه آنها را جایگزین کند.

۴- در مرحله نوشتن تز، داشتن مقاله برای دانشجو یک نگرانی محسوب می شود، ولی همین که وی یک بخش تز خود را پرینت گرفت، متوجه میشود تغییرات زیادی برای بهبود آن لازم است. لذا پس از اصلاحات و قبل از اینکه نسخه دیگری پرینت شود، بهتر است به هر یک از پرینت ها شماره داده شود. در غیر این صورت پس از مدتی تقریباً خیلی مشکل است بین نسخههای پرینت شده تفاوت قائل شد، بنابراین دانشجو باید سعی کند بفهمد آخرین نسخهای که پرینت گرفته است کدام است و تنها نسخه تصحیح شده نهایی را جهت بازبینی به کمیته بفرستد.

۵- دانشجو باید با استفاده از نرم افزارword و برخی از نرم افزارهای دیگر تصاویر و جداول واضحی جهت درج در تز آماده نماید. قانون ساده در رسم واضح جداول و گرافها برای نسخه اولیه تز این است که اگر رسم گراف با دست وقت کمتری می گیرد و با رایانه وقت بیشتری می گیرد، از رسم گراف با دست استفاده شود دانشجو باید مطمئن باشد که اعضای کمیته به وضوح گرافها را درک میکنند، بعد از اینکه دانشجو از تز دفاع کرد هنوز فرصت وجود دارد که گراف ها .و جداول به خوبی تکمیل شوند