سال انتشار: ۱۳۸۰

محل انتشار: چهارمین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

منصوره سید حسنی – کارشناس مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها

چکیده:

انسان از بدو پیدایش تا کنون در صدد برآمده تا شرایط نامساعد زیست محیطی اطراف خود را به نحو دلخواه تغییر داده و شرایط مساعدی را برای ادامه حیات و بقای خود فراهم آورد. لذا بیش از نیم قرن است که جلوه دیگری از دانش بشری و استیلای او بر یکی دیگر از پدیده های طبیعی ظاهر گشته و ایجاد باران مصنوعی و بارور نمودن ابرها در کشورهای مختلف جهان مورد آزمایش قرار گرفته و تجربه جدید توانمندی انسان برای تولید باران بعنوان یکی از راههای استحصال آب در بسیاری از کشورها خاصه کشورهایی که بحران آب را پیش روی خود دارند مطرح است. طبق آمارهای منتشره از سوی این کشورها، افزایش بارش در کالیفرنیا ۳۲% در نیویورک ۱۵ تا ۲۰ درصد، فلسطین اشغالی ۱۵%، مراکش ۳/۱۴%، کشورهای آمریکای لاتین همچون مکزیک، شیلی و آرژانتین ۱۰ تا ۱۵ درصد، اردن ۱۷% و استرالیا ۱۰ تا ۱۵ درصد بوده است.بحران شدید آب در ایران و بویژه مناطق مرکزی و در پی آن مشکلات عدیده زیست محیطی و تغییر تدریجی اقلیم، انقراض حیات وحش و نابودی بعضی از گونه های گیاهی و به طور کلی تغییرات شدید ایجاد شده در اکوسیستم طبیعی که عمدتاً ناشی از کاهش نزولات جوی بود مسئولان امر را به فکر چاره جویی جدی جهت کاربرد روشهای مختلف مورد استفاده در دنیا جهت استحصال آب نمود. از جمله اقداماتی که جهت جبران کمبود آب در استان یزد انجام شد عبارت بودند از انتقال آب زاینده رود به یزد، احداث سدهای تغذیه مصنوعی و اجرای طرح باروری ابرها.مطالعات طرح باروری ابرها از سال ۷۵ به دنبال تاسیس مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در استان یزد آغاز شد و اجرای آن از سال ۷۸ در فصل زمستان و بخشی از فصل بهار عملاً صورت گرفت. با توجه به مطالعات انجام شده و نظر به اهمیت و نقش ارتفاعات شیر کوه در تامین آب استان و نیز به دلیل اهمیت مکانی جهت حیات وحش و رویش گونه های مختلف گیاهی و نیز تاثیر آن بر روی آب و هوای استان یزد و مضافاً به دلیل تشکیل سیستمهای ابری جهت باروری، اکثر پروژه های عملیاتی باروری ابرها بر روی این ارتفاعات انجام گرفته و می گیرد.نظر به اینکه پروژه باروری ابرها برای اولین دفعه در ایران بصورت جدی در حال اجراست و چند سالی از آغاز آن نمی گذرد بدیهی است پرسش های مختلفی در خصوص اثرات زیست محیطی افزایش بارش در اذهان عمومی مطرح می شود که دست اندرکاران امور را ملزم می سازد تا با توجه به شرایط محیط زیست عملیات و مناطق اطراف و نیزهدف اجرای باروری ابرها، تاثیرات زیست محیطی مربوطه را بررسی نمایند. هدف از این مقاله نشان دادن لزوم بررسی اثرات باروری ابرها بر اکوسیستم و محیط زیست شیرکوه می باشد. برای این منظور با ذکر مثالی از تحقیقات اثرات زیست محیطی باروری ابرها در آمریکا، لزوم این بررسیها در منطقه شیرکوه بیان گردیده است.