سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

قادر حسین زاده – گروه زمین شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر
علی اصغر کلاگری – گروه زمین شناسی , دانشکده علوم طبیعی , دانشگاه تبریز، انستیتو تحقیقات ع
محسن موید – گروه زمین شناسی , دانشکده علوم طبیعی , دانشگاه تبریز

چکیده:

کانسار مس پورفیری سوناجیل در فاصله ۱۷ کیلومتری شرق هریس قرار داشته و توسط گدازه های تراکی آندزیت بازالتی تا تراکی آندزیت، داسیت، و ریوداسیت تا ریولیت ی پوشیده شده است . این گدازه هاجوانترین فعالیت ماگمائی در منطقه محسو و بصورت لکه های مجزا و در یک راستای NW-SEدر منطقه توزیع شده اند . بنظر می رسد که انواع نقطه ای ( اکوزداغی ) از محل تلاقی گسلها و انواع خطی از مسیر گسلهای با راستای NE-SW خارج شده اند . دسته گسلهای اخیر در حال حاضر عملکرد نرمال یا راستالغز دارند .تمامی نمونه ها اشباع از سیلیس بوده و در نورم خود کوارتز دارند . نسبت Na 2 O/K 2 O در نمونه های بازیک بزرگتر از یک بوده و در نمونه های اسیدی از یک کمتر است . بافت های رایج در این سنگها شامل بافت تراکیتی،
بافت میکرولیتی پورفیریک، اینترگرانولار، فلسیتیک و هیالوم یکروپورفیریک می باشد . کانی شناسی تراکی آندزیتهای بازالتی و تراکی آندزیتها شامل پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن و اندکی سانیدین و الیوین های ایدینگزیته است که با افزایش درجه اسیدی سنگه ا، بیوتیت نیز در این سنگها ظاهر می شود . در ترمهای اسیدی، فنوکریستهای غالب شامل پلاژیوکلاز و سانیدین بوده و میزان کلینوپیروکسن و بیوتیت بشدت کاهش می یابد . سری ماگمائی این گدازه ها کالکوآلکالن تا کالکوآلکالن با پتاسیم بالا می باشد . در تحول ماگمای مولد این سنگها، پدیده های تبلور بخشی پلاژیوکلازهای کلسیک و کلینوپیروکسن بهمراه هضم و اختلاط ماگمائی از عوامل عمده محسوب می شوند . این گدازه ها از عناصرLIL غنی بوده و آنومالی مثبت و مشخصی از عناصرTh, U, Ba, Rbو تا حدودی عناصر نادر خاکی سبک نظیر Nd, Ce, La در آنها مشاهده می شود . همچنین آنومالیمنفی و مشخصی از عناصر Cr و Ni در آنها مشاهده می شود . الگوی تغییرات یکسان و مشابه دیاگرام عنکبوتی گروه های مختلف سنگی در این منطقه نشان می دهد که این سنگها منشاء یکسانی داشته و تحت شرایط مشابهی تحول یافته اند و در یک محیط قوس ماگمائی پس از برخوردی شکل گرفته اند . دگرسانی های گرمابی هیپوژن از قبیل آرژیلییک، پتاسیک، فیلیک و پتاسیک – فیلیک در توده پورفیری میکرودیوریتی که میزبان کانی سازی است به خوبی مشهود است . کانی سازی سولفیدی عمدتاٌ از نوع افشان و پرکنندة شکستگی ها و ریزشکستگی های متقاطع بوده و شامل کالکوپیریت ، بورنیت و پیریت در زون هیپوژن و کالکوسیت و کوولیت د ر زون سوپرژن می باشد . کانسار شباهت زیادی به سایر مس های پورفیری از جمله زون های مختلف دگرسانی و کانی سازی در این سونگون دارد .