سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیرمترقبه

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

علیرضا آیت اللهی – تحصیلات دکتری جغرافیایی آمایش شهری اقتصاد و جامعه شناسی دبیرکمیته پژ

چکیده:

بحران در این مقاله به مفهوم حوادث غیر‌مترقبه طبیعی نظیر سیل، رانش زمین ، ریزش بهمن، زلزله و … حتی یخبندان و خشکسالی است که قبل از هر چیز به هواشناسی ، اقلیم‌شناسی ، زمین‌شناسی ، جغرافیای شهری و روستایی ، شهرسازی و به ویژه شهرداری(مدیریت شهری) مربوط می‌شود. و بنابراین آماده‌سازی جامعه و آموزش نیروهای مردمی داوطلب را نیز می‌بایست، طبیعتاً و قبل از هر چیز ، برشناخت محل، یعنی جغرافیا، به ویژه جغرافیای شهری و روستایی نهاد و آنگاه به سایر آموزش‌های ضروری و لازم و تجارب مهندسی اداریاجتماعی شناخته شده و موفق در جهان پرداخت.
توپوگرافی شهر، اقلیم‌شناسی شهر، نقش و جایگاه آمایشی- بازرگانی شهر (مثلاً به اصطلاح برسر چهارراهی قرار داشتن )، مرکزیت سیاسی، نقشه‌های معابر، شبکه آب و فاضلاب ، شبکه گاز و برق ، مراکز خدمات عمومی و … حتی مذهب و اعتقادات عمومی حاکم در زمره موضوعاتی هستند که مسلماً به امدادگران در زمان امداد کمک می‌کنند. مورد بحران ، موردی از رشد وتوسعه و بنابراین اهداف اساساً اقتصادی و در مقوله مهندسی اقتصاد نیست ؛ همچنان که فنی و درحوزه فعالیت مدیریت‌های فنی نیز نیست … بلکه برعکس، مدیریتی اجتماعی و از نوع برنامه‌ریزی‌هایی اجتماعی است که در تحلیل هزینه / فایدة خود، فراتر از مباحث خشک و خاص فنی و اقتصاد مهندسی، هدفی مگر درچارچوب اهداف اخلاقی و انسانی نمی‌تواند داشته باشد.
– تجهیز منابع، به خصوص منابع انسانی در زمان حادثه به منظور عودت دادن وضعیت بحرانی به وضعیت عادی سابق ( و یا بهتر از آن )
– تعیین اختیارات و وظایف هریک از سازمان‌های دولتی، عمومی ، غیر دولتی(شهرداری‌ها و …) و سازمان‌های غیردولتی درمقابله با بحران
– تدوین استراتژی اولیه ، یا به زبان بهتر: فرآیند امداد‌رسانی به صورتی هرچه سازمان یافته‌تر و هماهنگ‌تر
-معرفی (تهیه فهرست) سازمان‌ها ، نیروی انسانی و تجهیزاتی که می‌توانند بکار گرفته شوند.
– پیش‌بینی چگونگی مدد‌خواهی از متخصصان و غیر‌متخصصان در شرایط بحران
با اینهمه ، تهیه برنامه قبلی در این حوزه به معنی وحی منزلحکم بلامنازع و سازمان لازم‌الاتباع نیست . بلکه سندی است که می‌تواند به موقع خود و به منظور رعایت استراتژی‌های اصولی ضروری، سازماندهی و هماهنگی‌های لازم ، مورد استفاده سازمان‌ها و افراد درگیر در حادثه قرار گیرد. به عبارت دیگر، سندی است که نشان می‌دهد:
– چگونه می‌توان از اعضاء ، متخصصان و تجهیزات سازمان‌های مربوط استفاده کرد.
– سازمان‌های مربوطه به تکنیک‌ها و تاکتیک‌ها ، یا به روش‌ها و رویه‌های مدد‌رسانی واقف می‌شوند.
– هر شهر (یا روستا) به امکانات مددکاران وتجهیزات موجود نزد همسایگان خود وقوف می‌یابد.
– فرآیند مددرسانی به صورتی مستمر تکمیل می‌شود.
– پس از وقوع هر حادثه طبیعی بزرگ و آشکار شدن نقایص برنامه ، اصلاح و تجدید نظر لازمه صورت گرفته برنامه باز هم کامل‌تر می‌شود.