سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: اولین کنفرانس مهندسی برنامه ریزی و مدیریت سیستم های محیط زیست

تعداد صفحات: ۲۳

نویسنده(ها):

محمد مشاری – عضو هیئت علمی دانشکده محیط زیست- دانشگاه تهران

چکیده:

چنانچه روند تخریب جنگلهای کشور با همین سرعت ادامه یابد ظرف ۳۰ الی۴۰سال آینده جنگل‌های کنونی خود را نیز از دست می‌دهیم. تنها در چهل سال گذشته یک سوم جنگلهای ایران نابود شده است. ین گناهی نا‌بخشودنی است که خشک و تر (مقصرترین و ناظرین) را مجازات خواهد کرد. در آینده فیلم های بجامانده از طبیعت به نسل های آینده نشان خواهد داد که منابع طبیعی ایران دفترچةمشق کسانی بود که خطا می‌کردند و خط می‌زدند تا آنکه آنقدر خط زدند و پاره کردند که دیگر از دفترچه چیزی باقی نماند. هر ساله در ایران بطور مستمر حدود ۱۵تن در هکتار خاک در اثر فرسایش آبی شسته می‌شود. همچنین میزان وقوع سیل‌های مهم در دهة ۱۳۶۰ در مقایسه با دهة ۱۳۳۰ با دوبرابر شدن به ۴۰۰مورد رسیده است. حفظ تنوع زیستی در سه سطح «ژن، گونه و اکوسیستم»از اصلی‌ترین شاخص‌های حفاظت از محیط زیست به شمار می‌رود. بر اساس «کتاب سرخ اطلاعات پایة ایران» از ۱۷۲۷ گونه گیاهی بومی کشور امروز ۴۵۳ گونه تهدید به از بین رفتن می‌شود، ۲۱ گونه در آینده‌نزدیک در معرض نابودی و ۴۳۲ گونه در میان مدت در خطر نابودی در عرصة طبیعی می‌باشند. احساس وادراک چنین مشکلاتی (مشکلات عمومی) در سایر کشورها از دهة ۶۰ آغاز شد و کنفرانس‌های برانت لند (۱۹۸۷) ریودوژانیرو (۱۹۹۲) ، تدوین استانداردهایISOسری ۱۴۰۰۰ و اجلاس جهانی «توسعه پایدار» در سال ۲۰۰۲ نمونه‌هایی از اقدامات جامعه جهانی است. کشورهای جهان‌سوم در زمینة مدیریت محیط زیست منفعلانه‌تر از کشورهای صنعتی برخورد می‌نمایند . در ایران هدفگذاری، خط مشی گذاری و برنامه‌ریزی‌های زیست‌محیطی در یک دهة گذشته رشد چشم‌گیری را تجربه کرده ولی از آنجایی که عمدتاً تقلیدی بوده، بیشتر به صورت قوانین و بیانیه‌هایی زیبا درآمده‌اند که با توجه به شرایط اجتماعی و بومی ما نتوانسته اند به نتایج مورد نظر دست یابند. در این مقاله تلاش میشود ضمن تشریح اجمالی روند تکاملی نگرش‌های زیست‌محیطی ، به فصل مشترک‌هایی میان این رشته و رشته مدیریت دولتی به منظور ریشه‌یابی علل عدم اثر بخشی خط مشی‌ها ، اهداف و برنامه ها اشاره گردد.