راهنمای ترجمه متون اینجاست که باید در این فهم کلیدی دقت بیشتر کرد و به اطمینان رسید. برگردان یک نوشته به زبان دیگر، مثل مداوای یک بیمار است که دو مرحله دارد:

۱- مرحله  تشخیصی (درک مطلب)

۲ – مرحله  درمان (آغاز به ترجمه) برای اینکه این کار، بخوبی انجام گیرد، توجه به نکات زیر مفید است:

۱- خواندن متن مورد ترجمه، حداقل یک بار از اول تا آخر.

۲- تقسیم بندی جمله ها به نهادها و گزارهها، برای درک بهتر متن.

۳- برای یافتن معنی و معادل کلمات، بیشتر به فرهنگهای یک زبانه مراجعه کنید، نه فرهنگهای دو زبانه.

۴- برای ترجمه  متون علمی، بیش از هر فرهنگی، به فرهنگ یک زبانه  تخصصی همان رشته  علمی مراجعه کنید.

۵ – پس از فهم متن مبدأ، جملاتش را، جمله به جمله به زبان مقصد برگردانید.

۶- در ترجمه، به انتقال درست و رسای معنی، بیشتر از زیبایی و روانی پایبند باشید، هر چند ترجمه  درست ولی پیچیده و ابهام آلود هم نامطلوب است.

۷- پس از پایان ترجمه، یک بار خودتان به عنوان یک خواننده به قصد فهم معانی و پیامهای نوشته، آن را بخوانید، ببینید چه میفهمید؟

۸ – سراسر ترجمه را یک بار با صدای بلند بخوانید، تا بتوانید به زیباسازی جملات بپردازید. گوش شما میتواند داور خوبی باشد.

۹ – متن ترجمه شده را به فرد دیگری بدهید تا بخواند و نظر دهد.

۱۰- اگر متن اصلی، برای گروه سنی خاضی یا افراد بخصوصی نوشته شده، ترجمه را هم به یکی از افراد آن گروه بدهید، تا بخواند و نظر دهد.

۱۱- برای آغاز کار ترجمه، از کتابهای ساده تر و داستانی شروع کنید.

۱۲- کتابهایی را که ترجمه  خوبی از آنها منتشر شده، متن و ترجمه را با هم مطالعه و مقایسه کنید، تا در معادل یابی و برگرداندن متن، قوت پیدا کنید. همچنین، خودتان بخشی را ترجمه کنید و با ترجمه  دیگر تطبیق کنید و نقاط قوت و ضعف را تشخیص دهید.

۱۳ – مقالاتی را که در نقد آثار ترجمه شده در مطبوعات منتشر می شود، بدقت مطالعه کنید تا از ظرایف این فن مهم و پیچ و خمهای این راه و لغزشگاههای آن با خبر شوید.

۱۴- برنامه های عربی و انگلیسی و… «صدا و سیما» را گوش دهید و با مشابه اخبارش به زبان فارسی مقایسه کنید و از این مقایسه، کیفیت ترجمه را بالا ببرید. همچنین مجلات و روزنامه های عربی و انگلیسی داخلی را مطالعه و با فارسی مطالعه  کتب ادبی قدیم و جدید و متون قوی (در هر دو زبان مبدأ و مقصد) بهره بگیرید تا بر زبان و تعبیرات شیوا و درست آن مسلط شوید.

۱۶ – مطالعه  جدی روی ساختارهای زبانی در ادبیات و مقایسه ساخت فارسی و زبان بیگانه، مباحث زبانشناسی و لغتشناسی، انس با فرهنگنامه ها، مرور روی لغت نامه های دو زبانه، از عوامل مؤثر در این مورد است.

۱۷ – در ترجمه، حتماً با نظارت استاد کار کنید و نمونه های کار خویش را بر وی عرضه دارید و تمرین بسیار کنید تا کار شما پخته و استوار باشد.

۱۸ – در مواردی که نسبت به درست فهمیدن و درست برگرداندن، ابهام و شک دارید حتماً با دیگری مشورت کنید تا اطمینان بیابید.