مقاله مرشد قلي خان استاجلو (مناصب، عملکرد و سرانجام وي در دربار صفويه) که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در زمستان ۱۳۸۷ – بهار ۱۳۸۸ در مسكويه از صفحه ۱۲۵ تا ۱۴۶ منتشر شده است.
نام: مرشد قلي خان استاجلو (مناصب، عملکرد و سرانجام وي در دربار صفويه)
این مقاله دارای ۲۲ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله قزلباش
مقاله عليقلي خان
مقاله مرشد قلي خان استاجلو
مقاله شاه عباس
مقاله شاهسون

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: سعيديان غلامحسين
جناب آقای / سرکار خانم: يوسفي زهرا

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
سلسله صفويه به کمک طوايف موسوم به قزلباش ايجاد شد. شاهان اين سلسله، از سال ۹۰۵ الي ۱۱۳۵ هـ.ق. به طور مستمر سلطنت کردند. پس از درگذشت شاه تهماسب اول به سال ۹۸۴ هـ.ق.، اختلاف بر سر جانشيني وي ميان فرزندانش در گرفت ولي عهد رسمي او، حيدرميرزا، به دست طرفداران اسماعيل ميرزا که بيش از نوزده سال در قلعه قهقهه زنداني بود، کشته شد و اسماعيل ميرزا با عنوان شاه اسماعيل دوم بر تخت نشست و در مدت کوتاه زمام داري خود، بسياري از شاه زادگان و سرداران قزلباش را يا از دم تيغ گذراند و يا کور کرد و عاقبت نيز مسموم گرديد و درگذشت. بعد از درگذشت شاه اسماعيل دوم (۹۸۵ هـ.ق.)، برادرش به نام شاه محمد بر تخت سلطنت نشست. در زمان سلطنت وي بود که دو تن از سرداران طوايف شاملو و استاجلو به نام عليقلي خان و مرشد قلي خان با شاه محمد از در مخالفت درآمدند، و عباس ميرزا پسر نوجوان وي را به سلطنت خراسان برگزيدند. پس از آن بين دو سردار ياد شده اختلاف و رقابت شديد پيش آمد که نهايتا مرشد قلي خان بر عليقلي خان پيروز شد و شاه عباس را مجددا در کوه سنگي مشهد بر تخت سلطنت خراسان نشانيد و خود را نيز وکيل السلطنه خواند. پس از مدتي با شاه عباس از خراسان راهي قزوين شدند و بدون خون ريزي وارد دولتخانه گرديدند و شاه عباس بر سرير سلطنت نشست و مرشد قلي خان نيز به عنوان وکيل السلطنه فرمان رواي مطلق ايران گرديد.
در آن وقت شاه عباس جواني هوشمند و مدبر و با اراده بود و اساسا وجود سرداران مقتدر و صاحب نفوذ قزلباش را منافي و مانع استقلال سلطنت و حکومت مطلق خويش مي دانست. به همين سبب، دست مرشد قلي خان را در از بين بردن مخالفان باز گذاشت و وي نيز به بهانه هاي مختلف ارکان دولت قبلي را از ميان برداشت. شاه عباس که به دست مرشد قلي خان همه گردن کشان قزلباش را نابود کرد، در فرصت مناسب در چمن بسطام با دسيسه اي که قبلا آماده شده بود، به عمر مرشد قلي خان نيز خاتمه داد (دهم رمضان سال ۹۹۷ هـ.ق.).