سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: اولین همایش ملی سد و سازه های هیدرولیکی

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

مهدی حبیبی – عضو هیئت علمی نیمه وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
علی ولی خوجینی – عضو هیئت علمی نیمه وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

چکیده:

یکی‌ از مشکلات اساسی‌ که‌ امروزه‌ فرا روی‌ تأسیسات ذخیره‌‌سازی، آبگیری، توزیع‌ و انتقال‌ آب‌های‌ سطحی‌ قرار دارد مسئله‌ انتقال رسوب، رسوب‌گذاری‌ و خسارات ناشی‌ از آن‌ است.با احداث سدهای‌ مخزنی‌ بر روی‌ رودخانه‌ها رژیم هیدرولوژیکی طبیعی و نیز خصوصیات هیدرولیکی‌ تغییر می‌نماید و به‌ علت کاهش سرعت آب ورودی‌ به‌ مخزن،‌ بخش عمده‌ای‌ از رسوبات در حال حمل ته‌‌نشین‌ ‌می‌‌شوند.رسوب‌گذاری انجام شده‌ باعث کم شدن حجم‌ ذخیره‌‌ی مخازن‌ و نیز کاهش عمر مفید سدها می‌گردد.تخلیه‌‌ی رسوب از مخازن‌ سدها نیز مشکلات مورفولوژیکی و زیست محیطی‌ متنوعی‌ را برای بازه‌های پایین دست به وجود می‌آورد.
در این مقاله آخرین‌ وضعیت ۲۲ سد مخزنی‌ مهم‌ کشور از نظر رسوب‌گذاری در مخزن بررسی شده و رده‌بندی آن‌ها بر اساس نرخ کاهش حجم سالیانه،‌ انجام شده است.بر اساس آمار ارائه‌ شده‌ در این مقاله‌ سدهای‌ کارده‌ و جیرفت به‌ ترتیب با ۳/۹۴و ۲/۷ درصد بیشترین‌ کاهش حجم ‌سالیانه مخزن‌ در اثر رسوب‌گذاری و سدهای‌ لار و کرج‌ به‌ ترتیب با ۰/۲۲ و ۰/۲۶ درصد‌ کمترین کاهش سالیانه‌ حجم‌ مخزن را به‌ خود اختصاص داده‌اند.این‌ تحقیق‌ متوسط کاهش حجم‌ سالیانه‌ی‌ مخازن‌ کشور را ۱۵/۱ درصد و متوسط حجم‌ رسوب‌گذاری‌ سالیانه‌ی مخازن‌ را معادل ۱۱۱/۳۱ ‌میلیون‌ متر مکعب نشان‌ می‌دهد. همچنین‌ در این مقاله با در نظر گرقتن منابع تولید رسوب، توصیه‌ها و راهکارهای عملی برای کاهش مشکلات رسوب‌گذاری در مخازن سدها مطرح شده‌ است.