*کتابخانه دانشگاهی (مدارس عالی، دانشکده ها و دانشگاهها) کتابخانه های دانشگاهی معمولاً یک کتابخانه مرکزی و چند کتابخانه  متعلق به دانشکده های مختلف تشکیل می شود. مجموعه  کتابخانه های دانشکده ها بیشتر شامل منابع رشتههای مورد تلف ریسں در دانشکده هاست برای کمک به برنامه  درسی دانشجویان و مطالعات تحقیقات علمی و آموزشی آنان در سطوح عالی و تخصصی فراهم میشود. کتابخانه های دانشگاهی مخصوصاً کتابخانه های مرکزی

– که مجموعه آثار مختلف و متنوع و غنی را در ارتباط با کلیه رشته های مختلف تحصیلی دانشگاهی فراهم میکنند

– از بخشهای مختلف خدمات فنی، اداری و گردش و امانت کتاب تشکیل می شوند و معمولاً به واحدهای سمعی و بصری، سالن مجلات، سالن مطالعات نسخ خطی و چاپی و بخشهای اسناد و مدارک و مخازن مجهزند و چون با سه گروه دانشجو، استاد و پژوهشگر در ارتباطند میکوشند علاوه بر تأمین منابع درسی دانشجویان، منابع ارزشمند پژوهشی فراهم آورند و پژوهشگران و استادان را در مسیر تحقیقات و تتبعاتشان یاری رسانند.

-کتابخانه آموزشگاهی (مدارس ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان و پیش دانشگاهی) کتابخانه های آموزشگاهی در جهت کمک به امر تعلیم و تعلم در مدارس و بالا بردن دانش دانش آموزان، پیشرفت تحصیلی آنان و نیز برای استفاده  آموزگاران تأسیس می شود و چون نشانگر فعالیتهای تحصیلی در مدارس تلقی می شوند ایجاب میکند برای تقویت زمینه  کیفی و کمی آموزش، به انواع مواد خواندنی نظیر کتاب و مجله، و همچنین انواع مواد سمعی و بصری و سالن نمایشگاههای کتاب، خط، نقاشی، کارهای دستی، و برپایی جلسات سخنرانی و تیمهای آموزشی و جز آن مجهز باشند. کار انتخاب کتاب در این کتابخانه ها بر عهده  کتابدار و معلمان کتابشناسی و مشاورت صاحبنظران است و از این نظر که دانش آموزان در گروههای سنی و رشته های تحصیلی مختلف تحصیل میکنند و بین دامنه  آگاهی آنان از مفاهیم لغات، دانستنیهای مختلف، و سرعت خواندن تفاوت است تلاش می شود در پیشنهاد خواندن کتاب به آنان دقت شود و کتابهای مناسب درک و فهم آنان معرفی گردد.

 – آرشیو:  آرشیو به مجموعهای از مواد و مطالب مستند نظیر احکام، دست نوشته های تاریخی و آثار هنری ملی و بومی گفته می شود که نهادهای آرشیو آنها را دریافت می کنند و پس از بررسی و ارزیابی به شیوه های مختلف به حفظ و نگهداری آن میکوشند. در ایران، آرشیو عمومی که مرکزی مستقل و ملی است، این وظیفه را برعهده دارد و با کتابخانه ملی که او نیز عهده دار انجام این امر خطیر است پیوندی مستقیم دارد.

در مراکز آرشیو، معمولاً کسانی که با علم سازماندهی اسناد آشنا باشند. در کار جمع آوری اسناد، ترمیم، نگهداری، و خدمات جانبی آن، مبادرت میکنند. هر یک از مؤسسات دولتی و یا خصوصی نیز با توجه به هدفهای سازمان، محلی را به عنوان آرشیو برای سازماندهی اسناد و مدارک، اختصاص میدهند و با سازماندهی آن، امکانات دستیابی بموقع از مدارک را برای کارشناسان خود و سایر پژوهندگان فراهم می سازند. به این نوع آرشیو، آرشیو اختصاصی، اطلاق میشود.

** مشخصه های برگه های کتاب برای بازیابی آن

در کتابخانه ها به محض ورود کتاب، مشخصات آن را از قبیل: مؤلف، شماره  جلد، تعداد صفحات، اندازه  کتاب، قیمت کتاب به ریال و طریق تحصیل کتاب در دفتر ثبت کتابخانه وارد میکنند و شماره  ثبت و تاریخ ورود کتاب را به کتابخانه در پشت صفحه  عنوان کتاب قید میکنند. در مواردی که کتاب، شماره  راهنما دارد و یا بعداً شماره  راهنمای آن تعیین می شود در دفتر ثبت نیز این شماره را یادداشت میکنند.

کتاب پس از ثبت شدن در دفتر ثبت کتابخانه به بخش فهرست نویسی هدایت می شود و از نظر محتوا و همچنین از نظر ارائه دقیق مشخصات آن مورد توجه و استفاده  فهرستنویس قرار میگیرد. فهرست نویس با مطالعه  کتاب میکند.