سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

محدثه شمس الدین سعید – دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان،
حسن فرح بخش – استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان
علی اکبر مقصودی مود – استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده:

شوری خاک یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده رشد و تولید محصول در نواحی خشک و نیمه خشک دنیا محسوب می شود . شاخص های اصلاحی متفاوتی جهت گزینش ژنوتیپ ها ی با عملکرد بالا تحت شرایط تنش پیشنهاد شده است . به منظور مطالعه اثرات تنش شوری بر عملکرد کمی و کیفی ارقام کلزای پاییزه، تعیین مکا نیزم های احتمالی تحمل به شوری و تعیین شاخص مقاومت به شوری ، آزمایشی در سال ۱۳۸۳ زیر یک محافظ باران در دانشگاه شهید باهنر کرمان به صورت فاکتور یل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ۴ تکرارانجام گرفت . کلیه ترکیبات تیماری شامل ۳ واریته (کبری × رجنت، سرز و اکاپی )، دو نمک (کلرید سدیم و کلرید کلسیم ) و چهار سطح شوری (۱۲، ۸، ۴ و ۰ دسی زیمنس بر متر) بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها نشان داد که شوری اثر معنی داری بر عملکرد دانه، وزن هزار دانه ، تعداد غلاف ، تعداد دانه در غلاف ، طول غلاف ، عملکرد روغن ، عملکرد پروتئین ، شاخص برداشت ، قند ، پروتئین وپرولین در سطح ۱ درصد (۰/۰۱>p) داشته است. کلیه صفات مذکور به استثنای پرولین با افزایش شوری کاهش یافتند . همچنین در بین ارقام از لحاظ کلیه صفات مذکور در سطح ۱ درصد (۰/۰۱>p) اختلاف معنی داری مشاهده گردید . در اکثر صفات مورد مطالعه رقم کبری × رجنت برتر از دو رقم دیگر بود . همچنین نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل رقم در غلظت نمک معنی دار می باشد بطوریکه رقم کبری × رجنت در مقایسه با دو رقم دیگر در کلیه صفات مربوط به عملکرد کمی و کیفی با افزایش شوری کاهش کمتری را نشان داد . همچنین با افزایش شوری برخلاف دو رقم دیگر افزایش در محتوای قند و پروتئین در این رقم مشاهده گردید . به نظر می رسد این رقم ازمکانیسم تنظیم اسمز ی بوسیله تجمع قند و پروتئین برخوردار است . ازبین شاخص های مقاومت به تنش شاخص های GMP ،MP و STI به عنوان مناسب ترین شاخص ها برای گزینش ژنوتیپ های با عملکرد بالادر هر دو شرایط تنش و عدم تنش انتخاب شدند.