سال انتشار: ۱۳۸۲

محل انتشار: سومین کنفرانس منطقه ای تغییر اقلیم

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

عباسعلی علی اکبری بیدختی – موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
عباس رنجبرسعادت آبادی – سازمان هواشناسی کشور – مرکز پیش بینی

چکیده:

توسعه شهرنشینی و فعالیتهای صنعتی منجر به تغییرات چشمگیری در مشخصات فیزیکی سطح زمین، افزایش بودجه انرژی گرمایی آزاد شده و آلودگی هوا شده است و در نتیجه سبب تغییر اقلیم محلی در شهرهای بزرگ و صنعتی گردیده است. برای بررسی این منظور در کلان شهر تهران، رکوردهای هواشناسی ایستگاه های سینوپتیکی مهرآباد (تهران) و قزوین در طی یک دوره ۴۱ ساله مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته اند. دلیل انتخاب این دو ایستگاه سابقه ثبت رکوردهای طولانی تر نسبت به سایر ایستگاه های موجود می باشد. نتایج حاصله ازمطالعه داده های هواشناختی دو ایستگاه مذکور، حاکی از تغییرات بعضی از کمیتها، در طی دوره ۱۹۵۹ تا ۱۹۹۹ می باشد.
میانگین سالیانه دماهای سه ساعت به سه ساعت تهران، روند افزایشی را در اکثر ساعات نشان می دهد. بطوریکه بیشترین افزایش در دمای کمینه مشاهده شده که مقدار این افزایش ۰/۶۸۴ درجه سلسیوس در هر دهه بوده ولی این روند افزایش در قزوین مشاهده نمی شود که این به دلیل اثر جزیره گرمایی تهران می باشد. برای میانگین سالیانه دمای بیشینه در طی این دوره روند افزایشی ۰/۰۳۲ درجه در یک دهه مشاهد می شود که در مقایسه با روند افزایشی دمای کمینه ناچیز میباشد . همچنین برای میانگین سالیانه دمای تر بیشینه مقدار افزایش در ساعت صفر گرینویچ به اندازه ۰/۶۵۳ درجه دریک دهه مشاهده می شود.
دمای کمینه در تهران بیشترین روند افزایشی را در فصل پاییز (به اندازه ۰/۸۸۱ درجه در هر دهه) و کمترین مقدار را در فصل زمستان (به اندازه ۰/۵۳۹ درجه در هر دهه) در پریود ۱۹۵۹-۱۹۹۹ دارا میباشد.
یکی از عوامل مهمی که سبب افزایش شدت اثر جزیره گرمایی و در نتیجه تغییر اقلیم محلی در کلان شهرها گردیده، رشد جمعیت می باشد. تحقیقات گسترده ای در خصوص همبستگی بین شدت جزیره گرمایی با جمعیت صورت گرفته و نتایج آنها نشان دهنده وجود یک رابطه لگاریتمی است. و برای تهران در طی دوره ۴۱ ساله رابطه بین اختلاف میانگین پنج ساله دمای کمینه تهران از قزوین [min(دلتاT) ] با اختلاف با جمعیت (pop) آنها بصورت زیر می باشد: [فرمولها در متن اصلی]