سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: بیست و ششمین گردهمایی علوم زمین

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

سید جمال کیوانیان – کارشناس معدن دانشگاه امیرکبیر
محسن موید – عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز
فریبا برهان زاده – کارشناس زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا
علیرضا روان خواه – کارشناس ارشد زمنی شناسی دانشگاه تربیت معلم

چکیده:

در سال ۱۳۸۵ شرکت ملی صنایع مس ایران پروژه حفاری های تکمیلی و تخمین ذخیره معدن مس دره زار را به دفتر مهندسی شرکت پارس اولنگ ابلاغ نمود. کانسار مس پورفیری دره زار در شمال شرق سیرجان در استان کرمان قرار دارد. بر پایه اطلاعات نقشه زمین شناسی ۱:۱۰۰۰۰۰ پاریز کانسار مس پورفیری دره زار به همراه کانسار پورفیری سرچشمه و احتمالا کانسارهای پورفیری نوچون، قلعه قوچی و … در زون ماگمایی ترشیری ارومیه-دختر واقع شده است که شامل رخنمون سنگ های ولکانیک و ولکانوکلاستیک ائوسن است که بشدت چین خورده اند و توسط توده ای نفوذی گرانیتوئیدی مورد تهاجمواقع شده اند و تزریق این توده ها در راستای گسله های مهم و یا محور تاقدیس های موجود در منطقه صورت گرفته است و بر حسب جنس توده ها و ابعاد آن، دگرسانی گرمابی با ابعاد متفاوت د راطراف آنها حاصل شده است. تنوعات سنگ شناسی در کانسار مس پورفیری دره زار و بر اساس ترتیب سنی و رخداد به شرح زیر از قدیم به جدید عبارتند از: سنگ های ولکانیک و ولکانوکلاستیک ائوسن، توده دره زار(با ترکیب کوارتز مونزونیت) ، توده دیوریت پورفیری و دایک ها وابسته و توده گرانودیوریتی و دایک های وابسته. کانسار مس پورفیری دره زار در اثر تزریق یک استوک کوارتز مونزونیتی بدرون سنگ های ولکانیک و ولکانو-کلاستیک ائوسن تشکیل شده است. بخش عمده کانی سازی در این استوک ورفیری شکل گرفته و کانی سازی های محدودی نیز در دایک های میکرودیوریتی تا دیوریتی و گرانودیتی انجام شده است. کانی سازی تیپ پورفیری در استوک پورفیری دره زار زون های متعددی را به نمایش گذاشته است که از سطح به عنق شامل زون های فروشست (Leached zone)، زون اکسید، زون سوپرژن و زون هایپوژن می باشند و زون های انتقالی اکسید-سوپرژن و سوپرژن-هایپوژن نیز در داخل این کانسار قابل تشخیص است. دگرسانی در کانسارهای مس پورفیری از داخل سیستم به خارج آن شامل دگرسنی پتاسیک، فیلیک، آرژیلیک و پروگلیتیک می باشد. میزان ذخیره اندازه گیری شده و مشخص شده برای عیار خد ۰/۲۵ برابر: سوپرژن: ۳۰/۸ میلیون تن با عیار متوسط ۰/۸ درصد مس کل و ۰/۱۴ درصد مس اکسید. هایپوژن: ۴۵ میلیون تن با عیار متوسط ۰/۳۲ درصد مس کل و ۰/۰۱ درصد مس اکسید همچنین ذخیره استنباط شده (Inferred) در زون هایپوژن حدود ۱۲۰ میلیون تن با عیار متوسط ۰/۳۳ درصد مس کل می باشد. پس اط انجام مطالعات اقتصادی و طراحی معدن این ذخیره قابل تبدیل به ذخیرع قطعی ۱ و ممکن ۲ می شود.