سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

مسعود مظلومیان – دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد
سید محسن حسام زاده حجازی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، بانک ژن
محمد حسن عصاره – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

چکیده:

جنس Kochia از خانواده Chenopodiacea و با نام فارسی جاروی قزوینی، شامل ۴ گونه در ایران و ۱۲۰ گونه در دنیا به دلیل خواص ی نظیر تحمل به شوری و خشکی، قابلیت سازگاری با اقلیم سرد و گرم، حجم بالای پروتئین و خوش خوراکی برای دام، به عنوان یکی از با اهمیت ترین گیاهان مرتعی است. در این تحقیق کاریوتیپ شش جمعیت متعلق به دو گونه K.scoparia و K.prostrata تهیه شد . مراحل پیش تیمار (محلول ۰/۵ درصد آلفا تثبیت (محلول لویتسکی )، هیدرولیز (هیدروکسید سدیم یک نرمال ) و رنگ آمیزی (هماتوکسیلین) بر روی نوک ریشه ها انجام شد . براساس نتایج حاصله همه جمعیت ها دارای پایه کروموزومی x=9 و سطح پلوئیدی دیپلوئید بودند اما در دو جمعیت ۱۸۷۹۷ و ۱۸۸۵۹ متعلق به گونه K.scoparia ، سطح پلوئیدی تترا پلوئیدی نیز مشاهده شد که این بیانگر وجود حالت میکساپلوئیدی در گونه مذکور است . براساس جدول دوطرفه Stebbins تمامی جمعیت ها در کلاس ۱A قرار گرف تند . اما با توجه به مقادیر A1 و %TF (بعنوان پارامترهای عدم تقارن درون کروموزومی ) جمعیت( K.scoparia(18797 از نامتقارن ترین و در عین حال متکامل ترین کاریوتیپ برخوردار بود در حالیکه جمعیت ( ۱۱۱) K.prostrata کاریوتیپ ابتدائی و متقارنی را نشان داد. از لحاظ شاخص عدم تقارن بین کروموزومی( DRL و A2) نیز جمعیت ( ۶۵۳) K.scoparia ، از نامتقارن ترین کاریوتیپ برخوردار بود. از نظر ارزش نسبی کروماتین، بین جمعیت ها اختلاف چندانی مشاهده نشد . نتایج تجزیه واریانس در قالب طرح کاملا تصادفی نامتعادل (با حداقل ۳ تکرار ) براساس صفات کروموزومی نشان داد که فقط از لحاظ صفات شاخص سانترومری (CI)، نسبت بازوها (AR)، شاخص عدم تقارن درون کروموزومی (A1) و درصد شکل کلی (%TF) بین جمعیت های مورد مطالعه اختلاف معنی دار وجود داشت . براین اساس در تجزیه کلاستر (Ward) براساس صفات فوق، با برش دندروگرام در فاصله اقلیدسی ۰/۹۱، جمعیت ها در ۳ گروه مختلف قرار گرفتند. به طوریکه دو جمعیت ۱۸۸۲۸ و ۱۸۸۵۹ متعلق به گونه K.scoparia در کلاس ۱، جمعیت ۶۵۳ از گونه K.scoparia در کلاس ۲ و جمعیت های ۱۱۱ و ۲۲۲ از گونه K.prostrnta و جمعیت ۱۸۷۹۷ از گونه K.scoparia در کلاس ۳ قرار گرفتند که این نتایج بیانگر قرابت زیاد جمعیت ۱۸۷۹۷ متعلق به گونه K.scoparia ، نسبت به جمعیت های مربوط به گونه K.prostrnta است.