سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: نهمین کنفرانس دینامیک شاره ها

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

بیدختی – دانشیار گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
ثقفی – کارشناس ارشد هواشناسی موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

چکیده:

هدف از این مطالعه، بررسی ساختار قائم و تغییرات زمانی ( شبانه روزی ) شارش و تلاطم در منطقۀ شهری با توپوگرافی پیچیده تهران است . به این منظور از اندازه گیری های انجام شده توسط دستگاه سودار ( مدل ) PA1 و همچنین ایستگاه هواشناسی مؤسسۀ ژئوفیزیک دانشگاه تهران در تاریخ های ۲۰ تا ۲۴ آگوست ۲۰۰۲ ، استفاده شده است . روزهایی انتخاب شده اند که سامانه همدیدی در منطقه وجود نداشته، آسمان صاف بوده و باد سطح ۱۰ متر از ۵ متر بر ثانیه فراتر نرفته و رطوبت نسبی پایین باشد؛ طوری که گردش های محلی اثر غالب داشته باشند . نمایه های قائم کمیت های تلاطمی نشان می دهند که در نزدیک سطح زمین، شارش چینه بندی شده و ازآنجایی که شارش ها در منطقۀ شیبدار بیشتر توسط واداشت گرمایی شبانه روزی ایجاد می شوند، هنگام روز از سمت حوزه شهری تهران به کوه و هنگام شب در جهت معکوس جریان می یابند . باید توجه داشت که به دلیل شهری بودن منطقه و اثر جزایر گرمایی، تغییراتی در نحوه شارش جریان نسبت به حالت ایده آل رخ می دهد . کمیت های مختلف، تغییرات شبانه روزی تقریبی از خود نشان می دهند . نمودارهای σv ، σu و wσ ، نشان می دهند که تلاطم طی شب تقریبا ًمداومت دارد، ولی نسبت به روز تضعیف شده است . نمودار TKE نشان می دهد که زمان بیشینه شدن این کمیت با کمینه شدن Rig مصادف است و برعکس . این موضوع، بیانگر افزایش انرژی چنبشی تلاطمی هنگام روز و کاهش آن طی دوره پایدار شبانه است . با توجه به این که داده های سودار، متوسط های ۱۵ دقیقه ای هستند، نوسان های تلاطمی و امواج درونی با بسامد بالا خودبه خود حذف می شوند . از طرفی این داده ها، متوسط های فضایی ۲۵ متری هستند که حذف لایه های احتمالی تلاطمی موجود در این محدوده متوسط گیری را در پی خواهد داشت . این متوسط گیری، سبب ایجاد اعداد ریچاردسون بزرگ خواهد شد که در نمودار مربوط به Rig مشاهده می شود . با توجه به کوهستانی بودن منطقه، باد از شیب های مختلف، سرچشمه گرفته و می تواند موجب لایه ای شدن نمایه باد گردد ( مونتی و همکاران، ).۲۰۰۲ البته ساختار امواج درونی ایجاد شده نیز می تواند سبب به وجود آمدن این گونه نمایه های باد گردد