سال انتشار: ۱۳۷۸

محل انتشار: سومین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

رسول اخروی – گروه زمین شناسی ، دانشکده علوم، دانشگاه تهران
فرزاد آزرم – سازمان زمین شناسی کشور

چکیده:

توالی رسوبی – آتشفشانی حاوی اندیس های معدنی در کوه خشومی ساغند، یزد، به علت داشتن وجوه مشترک از نظر چینه شناسی با سری ریزو -که در ناحیه کوشک بافق دارای کانی سازی سرب و روی است در امتداد چهارمقطل مورد مطالعه قرار گرفته است. سری مذکور درمقاطع مورد بررسی بر روی سنگهای گنایسی قرار گرفته واز دولومیتهای حاوی عدسی آهن در قاعده مقطع، ردیفی از سنگهای آتشفشانی حد واسط تا اسید با میان لایه هایی ازآهک، شیل و ماسه سنگ وسپس تناوبی ازشیل وماسه سنگ و ژپیس و توف و شیل و در قسمت بالایی ازدولومیت چرت دار ترکیب یافته است.
‏در این مطالعه براساس تلفیق الطلاعات حاصل از نمونه برداری از واحدهای سنگی و رصوبات آبرفتی سعی شده اطلاعاتی در مورد محیط رسوبی، نحوه تمرکز عناصر کمیاب و فرایند هایی که سری مورد مطالمه را تحت تأتیر قرار داده است، بدست آید. نمونه های برداشت شده پس از آماده سازی لازم، مورد مطالعه آنالیزهای اسپکترومتری،کانیهای سنگین، مقاطع صیقلی، پتروگرافی واشعه ایکس قرار گرفته اند.
‏با استفاده ازاین مطالعات واحد آتشفشانی، مشتمل برگدازه و توف های اسید تا متوسط همراه با میان لایه های رسوبی از نظرکانی شناسی مهمترین واحد تشخیص داده شد. پس از آن تیلهای کربن دار (سیاه) ازاین لحاظ با اهمیت تلقی گردید و سپس واحدهای دولومیتی حاوی عدسی های آهن در ردیف سوم اهیت قرار دارند.
‏با مطالمه نمودارهای وئوشیمیایی تهیه شده درامتداد ستون های چینه ای، تمرکز نسبی عناصر در واحدهای مختلف سنگی بدست آمده است. مقایسه عناصرکمیاب موجود در واحدمای کربناته با جداول مرجع بهت تفسیر نوع آهکها و تفکیک دلومیتها مورد استفاده قرارگرفت. نحوه توزیع کانیهای سنگین و عناصر در منطقه مورد مطالعه تا حدودی نحوه دگرگونی کانی سازی و متاسوماتیسم را مشخص می نماید. نتایج حاصل از این مطالمه نشان میدهد که محیط رسوبی توالی های سنگی مورد مطالعه یک محیط کم انرژی مربوط به دریای پیشرفته در خشکی است که در آن فعالیت های آتشفشانی موجب فزونی عناصرکمیاب در حوضه رسوبی شده است.