سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

حسین رحیم سروش – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج
محمد صالح صالحی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج
مجید نحوی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج
فریدون پاداشت – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج

چکیده:

برنج از گیاهان زراعی اصلی و مهم در بیشتر کشورهای آسیایی است که اغلب بیش از نیمی اززمین های تحت کشت را به خود اختصاص داده است. در ایران نیز تولید محصول برنج از ۲/۴ میلیون تن در سال ۱۳۷۹ به ۳/۱ میلیون تن در سال ۱۳۸۳ افزایش یافته که با کشت و معرفی ارقام اصلاح شده برنج ارتباط داشته است . لاین های ۸۳۰ (IR66233-234-2-1-2) و ۸۳۱ (IR67017-180-2-1-2) دارای عملکرد بالا و کیفیت دانه مناسب می باشند که بعد از دریافت ۳۱ ژنوتیپ برنج از سال ۱۳۷۶ تا سال ۱۳۸۴ انتخاب شدند. میانگین عملکرد این لاین ها در آزمایش های مشاهده ای و مقایسه عملکرد در سال های ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۸ به ترتیب ۵/۸ و ۵/۷ تن درهکنار بود که از شاهد های دمسیاه ( ۳تن در هکتار) و سپیدرود ( ۵/۵ تن در هکتار) بیشتر بوده است. لاین های مذکور در سه منطقه از گیلان (رشت، رودسر و هشتپر) در سال های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱ مورد ارزیابی قرار گرفتند و با میانگین عملکرد ۶-۵/۵ تن در هکتار، یک تن محصول بیشتر از رقم خزر تولید کردند. پایداری عملکرد آنها با استفاده از روش های واریانس و ضریب تغییرات درون مکانی نشان داد که لاین های ۸۳۰ و ۸۳۱ از پایدارترین لاین ها بودند. نتایج آزمایش بهزراعی در سال های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ نشان داد که برای آنها بهترین فواصل بوته ها ۲۵ × ۲۵ سانتی متر و مناسب ترین سطح کود ازته ۹۰ کیلوگرم ازت خالص درهکتار می باشد.این لاین ها نیمه پا کوتاه ( ۱۱۵ سانتی متر )، مقاوم به ورس و بیماری بلاست (نمره ۱-۲ ) و میان رس (۱۲۵-۱۲۰ روز) و یک هفته زودرس تر از رقم خزر هس تند. کیفیت تبدیل آنها ۶۹-۶۸% با ۶۲-۵۷% برنج سالم و کیفیت ظاهری دانه آنها با داشتن دانه های بلند و شکل دانه قلمی مناسب می باشد. به علاوه لاین های ۸۳۰ و ۸۳۱ با دارابودن آمیلوز متوسط (۲۵-۲۰%) ، دمای ژلاتینی متوسط (۵-۳) و قوام ژل متوسط (۶۰-۴۰ سانتی متر) از کیفیت پخت مطلوب و مورد پسند مصرف کنندگان ایرانی برخوردار هستند. در نتیجه این لاین ها با دارا بودن میانگین عملکرد و پایداری بالا و خصوصیات زراعی و کیفیت دانه مطلوب، به عنوان لاین های جدید برای معرفی به کشاورزان، انتخاب شدند