سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دومین همایش ملی کشاورزی بوم شناختی ایران

تعداد صفحات: ۱۷

نویسنده(ها):

رضا سکوتی اسکوئی – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آ – غربی
محمدحسین مهدیان – مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
جعفر غیومیان – مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
شهلا محمودی – دانشگاه تهران

چکیده:

مدیریت پایدار برای حفظ و بهبود حاصلخیزی خاک ضروری و اساسی میباشد . مدیریت پایدار خاک پیش نیازی برای حفظ خصوصیات و عملکرد خاک بوده و با توسعه پایدار، ارتباط نزدیکی دارد . پایداری خاک میتواند با بررسی در یک دوره زمانی و به صورت شاخصهای مرتبط با خصوصیات و فر آیندهای خاک ارزیابی گردد . معیار انتخاب و درجه بندی این شاخصها بر اساس اهمیت آنها در تولید پایدار است . با توجه به این که شاخصها و روشهای مختلفی برای ارزیابی پایداری خاک به کار میرود، این تحقیق با هدف بررسی مدیریت پایدار خاک با استفاده از روش شاخص درجهای تجمعی و تحلیل تغییرات پایداری خاک در طول یک دوره زمانی انجام گرفته است . در این روش، داده های حاصل از مطالعات خاکشناسی سالهای ۱۳۴۲ و ۱۳۷۹ در تعداد ۱۴ پروفیل از اراضی بخش جنوبی دشت ارومیه واقع در استان آذربایجان غربی، شامل بافت خاک ( شن، سیلت و رس ) ، اسیدیته، هدایت الکتریکی، درصد مواد خنثیشونده، درصد کربن آلی، نفوذپذیری و فرسایش پذیری خاک بر حسب فاکتور وزنی، امتیازدهی شده و شاخص درجهای از جمع جبریاین امتیازات محاسبه گردیده است . میزان پایداری خاک از روی شاخص به دست آمده مورد ارزیابی قرار گرفت . نتایج
نشان داده است که شاخص درجهای با پایداری اراضی نسبت معکوس دارد . همچنین در سطح منطقه اراضی که با افزایش پایداری مواجه هستند شامل زمینهایی است که تحت کشت باغات میوه و نباتات چند ساله نظیر یونجه و باغات بودهاند . افزایش در شاخص درجهای که منجر به تنزل کیفیت کلاس پایداری شده است، در اراضی مشاهده میگردد که با توجه به شرایط محلی از نظر بهرهبرداری، تبدیل کاربری از زراعتهای دائمی به نباتات سالانه در آنها صورت گرفته است . بنابراین تبدیل کاربری در منطقه عامل اصلی تخریب اراضی و مهمترین عامل موثر بر پایداری خاک نیز فرسایشپذیری شناخته شد .