سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دومین همایش ملی کشاورزی بوم شناختی ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

الیاس سلطانی – دانشکده علوم زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
فرخ رحیم زاده خوئی – دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
علیرضا کوچکی – دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
عزیز جوانشیر – دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

چکیده:

از آیش برای افزایش ذخیره رطوبت خاک در شرایط دیم استفاده می شود، اما این که آیش چه قدر میتواند در افزایش ذخیره آب مؤثر باشد به شرایط اقلیم و خاک هر منطقه بستگی دارد . برای بررسی آیش در شرایط استان آذربایجانشـرقی، شبیهسازیها برای ۲۳ سال در ۵ شهر اهر، مراغه، میانه، سراب و تبریز انجام شـد . نتـایج نـشان داد کـه ذخیـره آبـی در پایـان دوره آیش فصلی ( آیش از اول شهریور تا اوایل فروردین ) از ۷۹ تا ۱۴۰ میلیمتر برای این شهرها متغیـر مـی باشـد . ایـن آب ذخیره شده در خاک ۵۰ تا ۶۰ درصد آب بارندگی را شامل میشود . عمدهترین عامل اتلاف آب در این نوع آیـش تبخیـر از خاک میباشد که باعث اتلاف ۴۰ تا ۵۰ درصد بارندگی میشود . سهم رواناب و زهکشی عمقی نسبتاً کم و مشابه ( بین ۱ تا ۱۰ درصد ) میباشد . در آیش سالانه ( آیش از اول شهریور تا اول مهر سال بعد ) ، آب ذخیره شده در خاک در پایان دوره بین ۶۷ تا ۱۰۴ میلی متر بود که ۱۶ تا ۳۱ درصد از کل آب بارندگی راتشکیل میداد . مقایسه آیش فصلی و سالانه نـشان داد
که در شرایط استان، آیشگذاری سالانه از نقطه نظر ذخیره آب هیچگونه مزیتی ندارد، بلکه باعث تلفات قابل ملاحظه آب از طریق رواناب و زهکشی عمقی میشود و در نتیجه فرسایش خاک و آبشویی عناصر غذایی را شدت میبخشد