سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: هفتمین کنگره بین المللی مهندسی عمران

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

مژده قیومی نیا – کارشناسی ارشد، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، ته
رضا مکنون – استادیار دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران
علی خدایی – استادیار، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران

چکیده:

احداث مترو یکی از راهکارهای موثر در افزایش کارایی حمل و نقل عمومی و حل معضلات ترافیک می باشد. طراحی، اجراو بهره برداری از این پروژه نیز همانند سایر طرحهای عظیم عمرانی دارای پیامدهای مثبت و منفی زیست محیطی خواهد بود. بنابراین لازم است قبل از صرف هزینه های کلان در اجرای مترو و در راستای دستیابی به توسعه پایدار، ارزیابی های زیست محیطی در طراحی ها و برنامه ریزی های اولیه لحاظ گردد. استفاده از سیستم مترو در ایران در سال ۱۳۵۰ با هدف بررسی وضعیت حمل و نقل شهر تهران آغاز گردید، هم اکنون در پنج استان دیگر کشور درحال طراحی یا اجراست. در این مقاله پس از بررسی وضعیت کنونی ایران از نظر تاریخچه طراحی و احداث مترو و ارزیابی اثرات زیست محیطی آنها، به مقایسه معیارهای عمده ونحوه ارزیابی پرداخته شده است. در گزارشات داخلی، روشهای ارزیابی عمدتا ماتریس معیار وامتیاز بوده و به ترتیب، معیارهای اقتصادی و مالی، حمل و نقل ترافیک و محیط زیست بعنوان معیار اصلی و موضوعات میراث فرهنگی ، امنیت و مشکلات اجرا، بهره برداری، نگهداری و زمان اجرا مورد ارزیابی قرار گرفته اند. بیشترین وزن به معیار اقتصادی و مالی و کمترین وزن به امنیت اختصاص داده شده است. مقایسه ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحهای داخلی و خارجی نشان می دهد ارزیابی اثرات زیست محیطی در دو مرحله ساخت وبهره برداری درپروژه های خارجی، بصورت مجزا و در گزارشات داخلی بصورت توام و یا در یک مرحله بررسی شده است. آنالیز ریسک و اثرات تجمعی در طرحهای داخلی بررسی نشده، تغییر کاربری زمین ودر نتیجه تغییر شرایط اقتصادی- فرهنگی اطراف شبکه، پیوستگی جوامع و مشاغل محلی در ارزیابی طرحهای خارجی بیشتر مورد توجه قرار گرفته اند.