سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

محمد لطف اللهی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
محمدجعفر ملکوتی – استاد دانشگاه تربیت مدرس
حسین صفاری – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب

چکیده:

کارایی جهانی مصرف نیتروژن برای تولید غلات حدود ۳۳ درصد گزارش شده است. ۶۷ درصد بقیه که رقمی بالغ بر ۱۵/۹ میلیارد دلار ارزش دارد، هدر رفت نیتروژن به شکلهای مختلف منجمله تصعید، دنیتریفیکاسیون ، فرسایش سطحی، آبشویی و … است. طبق گزارشهای موجود در سال ۱۹۹۶ در جهان ۸۳ میلیون تن نیتروژن مصرف می شد که از این رقم ۶۰ درصد آن یعنی ۵۰ میلیون تن برای کشت غلات استفاده می گردید. تولید غلات در جهان در همین سال دو میلیارد تن بود. با علم به میانگین درصد نیتروژن در دانه غلات (۱/۶۵ درصد)، ۳۳ میلیون تن نیتروژن برداشتی از مزارع غلات بوده در مقابل پتانسیل خاک برای تامین قسمتی از نیتروژن مورد نیاز غلات در حدود ۱۶/۵ میلیون تن برآورد گردید و بر این اساس درصد کارایی مصرف نیتروژن ۳۳ درصد محاسبه گردید . این کارایی در کشورهای پیشرفته ۴۲ و در کشورهای در حال توسعه ۲۹ درصد است. با افزایش یک درصد در کارایی مصرف نیتروژن در غلات درجهان، بالغ بر ۲۳۵ میلیون دلار صرفه جویی ارزی خواهد گردید. این کارآیی در شرایط ایران به دلایل متعددی از جمله ارزانی و پخش سحی بسیار پایین می باشد. بنابراین افزایش کارایی مصرف نیتروژن یک امر ضروری بوده و لازم است تدابیر لازم من جمله تولید ارقام با کاریی جذب، نیتروژن بیشتر، تغییر در نوع کود مصرفی، تغییر در زمان مصرف، تقسیط هر چه بیشتر کود و جایگذاری عمقی کودهای فسفاته انجام شده که نتایج اکثر این طرحها برتری روش جایگذاری را به روش پخش سطحی نشان داده است. ولی در مورد جایگذاری کودهای نیتروژن و همچنین تغییر منبع کودی (جایگزینی اوره با پو شش گوگردی با اوره) و اثر آن بر افزایش کارایی نیتروژن تحقیقات چندان زیادی صورت نگرفته و در این راستا تحقیق زیر به اجرا در آمد.