سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

منا طهماسبی – دانشجوی سابق کارشناسی ارشد مکانیک ماشین های کشاورزی، دانشکده کشاورزی
عباس همت – استاد گروه مکانیک ماشین های کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی
محمود وفائیان – استاد دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان
محمدرضا مصدقی – استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی , دانشگاه بوعلی سینا همدان .

چکیده:

در اثر کاربرد ادوات و ماشین های کشاورزی سنگین به ویژه در خاک خیس منجر به تراکم خاک می شود . تراکم خاک موضوع پژوهشی مهمی است که لازم است دانسته های ما در مورد آن افزایش یابد . زیرا تراکم خاک بر عملکردمحصول از طریق کاهش عمق نفوذ ریشه و نرخ رشد آن اثر می گذارد . پارامترهایی که برای مدل سازی تراکم خاک استفاده می شوند معمولاً از آزمایش های فشردگی محصور (CCT ) و نشست صفحه ای ( PST )به دست می آیند . از این آزمایش ها می توان برای تعیین تنش پیش – فشردگی σP′c استفاده نمود منحنی فشردگی خاک با تعیین رابطه بین تنش فشاری و پارامترهای حجمی خاک تعیین می شود . این منحنی مشخصه معمولاً با قرار دادن لگاریتم تنش فشاری قائم σn در برابر نسبت پوکیe یا کرنش عمودی εn خاک ترسیم می شود . این منحنی دارای دو ناحیه مربوط به رفتار برگشت پذیر ( کشسان ) در تنش های پایین و رفتار برگشت ناپذیرخط فشردگی بکر VCLدر تنش های بالاتر می باشد . نقطه ای از منحنی که مشخص کننده تغییر رفتار خاک از برگشت پذیر ( کشسان ) به ماندگار ( منحنی فشردگی بکر ) می باشد، تنش پیش – فشردگی یا پیش – تحکیمی نامیده می شود با محدود کردن تنش های مکانیکی اعمالی به مقادیر کمتر از σPc ، می تواند خطر تغییرات نامطلوب در ساختمان خاک را به حداقل رساند.
چندین روش برای تعیین σPc وجود دارد که عبارتند از : روش کاساگراند (۳) ، روش اشمرتمن (۱۲) ، روش سالفورز (۱۱) ، روش جوس و همکاران (۷) ، روش کولی و لارسون، روش لیبرت و هورن (۸) ، روش دایاس جونیور و پیرس (۵) ، روش الکساندرو و ارل (۱) و روش مکبراید و جوس ).۹) پر استفاده ترین و معروف ترین روش، روش پیشنهادی کاساگراند (۱۹۳۶) می باشد، که مفهوم تنش پیش – تحکیمی نیز توسط او برای اولین بار ارائه شد ).۳) در این روش ترسیمی، σPc از روی منحنی لگاریتم تنش عمودی – نسبت پوکی تعیین می شود ).۱۰) روش اشمرتمن تا
حدودی نزدیک به روش کاساگراند می باشد با این تفاوت که تأثیر بهم خوردگی خاک را تصحیح می کند . در روش سالفورز با رسم کرنش در برابر تنش، σPc تخمین زده می شود . در روش پیشنهادی دایاس جونیور و پیرس چهار شیوه تخمین σPc وجود دارد که از تقاطع خط گذرنده از اولین دو نقطه، سه نقطه، چهار نقطه یا پنج نقطه متوالی منحنی تنش – کرنش در بخش کشسان و امتداد VCL تعیین می شود . برخلاف روش کاساگراند که از مقیاس لگاریتمی تنش استفاده می کند، در روش الکساندرو و ارل (۱۹۹۵) مقیاس خطی تنش به کار رفته است . حساسیت این روش به
خطاهای آزمایشی کمتر است ولی انحنا منحنی نیز در این روش کمتر می باشد ).۱۰) مکبراید و جوس امکان وجود دامنه ای برای مقادیر σPc تخمینی را بررسی نمودند . در این مدل، مقادیر σPc شامل σPc حداقل محتمل، σPc با بیشترین احتمال ( روش کاساگراند ) و σPc حداکثر محتمل بودند