سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش منابع طبیعی و توسعه پایدار در عرصه های جنوبی دریای خزر

تعداد صفحات: ۱۷

نویسنده(ها):

حسام احمدی بیرگانی – دانشجوی کارشناسی ارشد بیابان زدایی پردیس کشاورزی، دانشگاه تهران
محمدرضا جوادی – عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور
وحید حبیبی اربطانی – دانشجوی کارشناسی ارشد بیابان زدایی پردیس کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده:

محدوده مورد مطالعه در شمال غربی استان گلستان و در جنوب شرقی دریای خزر غربی،به مساحت ۱۸۵۰ کیلومت ر مربع و ارتفاع متوسط ۱۴ – متر از سطح دریای آزاد و شیب متوسط درحدود ۰,۲ درصد (دو در هزار ) قرار دارد که به آن دشت آق قلا و گمیشان گفته می شود که وجود تعدادی از تپه های منفرد در این اراضی پست و کم ارتفاع، نظر همگان را به سمتی سوق داده است که منشا این گونه تپ ه های منفرد، چه و از کجا می تواند باشد . با توجه به مطالعات صورت گرفته، تپه ها و رسوبات فوق را به سه دسته تقسیم نموده که خصوصیات آن ها عبارت است از: تپه های محدوده شمال تازه آباده، کمربندی آق قلا، گوپ کلجه، نبکاهای جنوب گل فشان نفلیجه و شرق پاسگاه سنگرتپه ا صلی، که با توجه به دانه بندی، مورفوسکوپی و کانی شناسی رسوبات منطقه مذکور و با توجه به رخساره های متعدد فرسایشی، منشاء ذرات را می توان در حدود ۱۵ تا ۳۰ کیلومتر در نظر گرفت. رسوبات موجود در رخساره محدود آشوراده که با توجه به خصوصیاتی همانند خصوصیات فوق و در شت بودن نسبی ذرات در حدود ۱۸۲ میکرون، نزدیکی منشاء ذرات را می توان متصور شد . منشاء این رسوبات، مواد آبرفتی آورده شده توسط دریای خزر و ته نشست آن در شبه جزیره آشوراده است. تپه لُسی موجود در شمال محدوده مورد نظر یا تپه لُسی پاسگاه سنگرتپه اصلی که با توجه به دانه بندی نسبتا ریز آن و نوع کانی ها و مورفوسکوپی خاص آن، دارای منشایی دور تا نسبتا نزدیک در حدود ۴۰ تا ۱۰۰ کیلومتر است که با توجه به منحنی کشیدگی دارای سه مد، علاوه بر عامل آب و باد می توان یخچال را هم در نظر گرفت . به همین خاطر رسوبات فوق الذکر را از نو ع رسوبات تپه های ساحلی- یخچالی در نظر می گیرند . لازم به ذکر است که برخلاف جریان های سیلابی منطقه، جهت تپه های مذکور غربی – شرقی می باشد.