سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: پنجمین همایش ملی انرژی

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

حسین یادگاری – موسسه مطالعات بین المللی انرژی
مهدی یوسفی – موسسه مطالعات بین المللی انرژی

چکیده:

اوپک در راستای دستیابی به هدف ثبات قیمت نفت و تضمین درآمدی ثابت برای کشورهای عضو تصمیمات و تمهیدات مختلفی اتخاذ کرده که مهمترین آن اتخاذ سیاست سهمیه بندی تولید بوده است .بحث سهمیه تولید از ابتدای تأسیس اوپک مطرح بود اما در آن زمان از یک طرف به دلیل مسائلی از قبیل درگیری با شرکت های چند ملیتی و از طرف دیگر رشد مداوم تقاضای جهانی و عدم مازاد عرضه در بازارهای جهانی نفت با جدیت دنبال نشد . از اوایل دهه ۱۹۸۰ به علت کنترل مصرف در کشورهای عمده مصرف کننده از طریق سیاست های مختلف و افزایش عرضه تحت تأثیر افزایش تولید غیر اوپک، قیمت های نفت بعد از یک افزایش اساسی روند کاهشی فز آینده ای را پیدا کرد . در این زمان اوپک برای دفاع از قیمت، سیاست سهمیه بندی را مورد توجه جدی قرار داد و اولین سهمیه های اعضای اوپک در مارس ۱۹۸۳ تعیین شد و از آن زمان تاکنون این سیاست دنبال شده است . در این مقاله با بررسی سیستم سهمیه بندی اوپک و نقش آن در بازار جهانی نفت، اثرات مکانیسم سهمیه بندی در امنیت انرژی در دو طرف عرضه و تقاضا مورد بررسی قرار گرفته و نتایج ذیل از آن حاصل شده است :
۱ ـ کاهش های تولیدی اوپک و یا عدم افزایش سهمیه های تولیدی اعضا در دوره های زمانی مختلف باعث بهبود قیمت ها شده است .
۲ ـ رابطه روند قیمت با میزان تخلف اعضای اوپک یک رابطه معکوس است .
۳ ـ مکانیسم سهمیه بندی و اجرای آن باعث افزایش امنیت عرضه و متنوع سازی آن شده است .
۴ ـ مکانیسم سهمیه بندی و اجرای آن با آنکه با دفاع از قیمت باعث افزایش امنیت درآمدی کشورهای تولیدکننده اوپکی شده اما در زمینه امنیت تقاضا و سهم بازار مطابق با منافع تولیدکنندگان غیراوپکی بودهاست .