سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: چهارمین همایش ملی بیوتکنولوژی ایران

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

منصور مشرقی – مرکز تحقیقات نانوتکنولوژی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد
شیما تولائی – مرکز تحقیقات ایمونوبیوشیمی، پژوهشکده بوعلی، دانشگاه علوم پزشکی مشه

چکیده:

در ۱۵ سال اخیر بر روی روشهایی که در آن بتوان هر چه دقیقتر، راحت تر و ارزان تر بتوان قطعه ای یا ترتیب بازی از اسید نوکلئیک را تشخیص و شناسایی نمود کار شده است. استفاده از چیپس های ژنی یکی از این نمونه ها می باشد ولی این ابزار اگرچه کوچک می باشد ولی برای خواندن نتایج آن به دستگاههای گران قیمتی احتیاج است و همچنین تفسیر نتایج آن پیچیده بوده و نیاز به یک ریاضیات قوی می باشد و لذا به این دلایل کاربرد آن را در تشخیص های کلینیکی و ردیابی عامل عفونت زا در نمونه مشکل و محدود نموده است. DNA سنسورهای الکتروشیمیایی که بر اساس واکنش های الکتروشیمیایی به تشخیص و نمایاندن DNA هدف می پردازد از ابزارهایی است که می توان در محل برای تشخیص نقص های ژنتیکی (موتاسیون) و همچنین ردیابی عامل عفونت زا به کار برد. واکنش های انجام شده در این نوع سنسورها در سطح نانو بوده و از نانو ذرات مانند نانو ذرات طلا و بعضی از نانو ذرات دیگر استفاده می شود. اساس کار این سنسورها مانند دیگر بیوسنسورها بوده که شامل یک مولکول هدف (DNA target)، مولکول DNA گیرنده یا پروب، الکترودها و مبدل می باشد. مزایای استفاده ازاین سنسورها بر دیگر سنسورها خواندن نتیجه می باشد که می تواند به طور مستقیم و ارزان صورت بگیرد. البته از مواد حد واسط در بعضی از انواع سنسورهای الکتروشیمیایی استفاده شده که به طور غیر مستقیم به ردیابی نمونه می پردازند. یکی دیگر از خصوصیات این نانو بیوسنسورها، تشخیص نمونه DNA هنگامی است که مقدار DNA به دست آمده از نمونه کم باشد. به عبارت دیگر این سیستم قادر است با استفاده از نانو ذرات مانند نانو ذرات طلا به تقویت سیگنال ایجاد شده بپردازد. در این روش ابتدا DNA پروب بر روی سطحی که الکترود به آن متصل است ایموبولیزه می شود سپس در معرض DNA هدف و نانو ذرات طلا که بر روی آن نیز قطعاتی از DNA پروب سوار شده است قرار می گیرد. در صورتی که ترتیب بازی هدف موجود باشد به پروب و نانو ذرات متصل شده که در اثر افزودن نقره به صورت واکنشی در الکترود نمایانده و خوانده می شود.