سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: کنفرانس بررسی خطرات فروچاله ها در مناطق کارستی

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

حاجی کریم – عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام

چکیده:

دشت آبرفتی جابر در جنوب شرقی روستای جابر از توابع بخش بدره شهرستان دره شهردر استان ایلام قرار دار د . فروچاله های متعددی بویژه در حاشیه شمالی این دشت وجود دارد. در این دشت یک فروچاله قدیمی بزرگ بنام چاه زمزم وجود دارد که قطر آن حدود ۸۰ متر و عمق آن ۱۰ بوده که مختصات جغرافیایی آن۳۳درجه و ۲۲ دقییقه و ۳۰/۷ ثانیه عرض شمالی و ۴۶درجه و ۵۹دقیقه و ۴/۸ثانیه طول شرقی است . در تمامی طول سال، این چاه دارای آب بوده و شواهد نشانگر آنست که سطح آب در آن نوسان فصلی دارد . میزان نوسانات سطح آب در فصل تر و خشک به حدود ۶ متر می رسد . حداقل عمق آب در این چاه در فصل خشک ۲ تا ۲/۵ متر می باشد . مقایسه کیفیت آب این چاه با چشمه های تخلیه کنن ده سازند آسماری در نزدیکی آن نشان میدهد که کیفیت آب این دو، کم و بیش مشابه بوده و تنها آب چاه زمزم از میزان سولفات بیشتری برخوردار است که بدلیل تماس بیشتر آبها با تشکیلات گچی سازند گچساران می باشد . احتمالا آبهای چاه زمزم با سفره کارستی منطقه در ارتباط بود ه و بعنوان یک پیزومتر برای سفره عمل می کند . فروچاله های متعددی در این دشت وجود دارد که برخی از آنها بسیار جوان می باشند و در طول یک سال گذشته تشکیل شده اند و عمق آنها به بیش از ۶ متر می رسد . همچنین یک غار در حاشیه این دشت در سازند گچساران وجود دارد که طول آ ن حدود ۲۰ متر می باشد. از آنجا که دشت جابر یک دشت ناودیسی می باشد و سازند گچساران با لایه های گچی ضخیم در دو طرف ناودیس در حاشیه دشت وجود دارد، سازند مزبور در زیر دشت جابر نیز گسترش داشته باشد و احتمالا بدلیل وقوع پدیده انحلال در زیر آبرفتها، فضاهای خ الی بزرگی ایجاد شده که باعث ریزش و انتقال مواد این محدوده به داخل حفره های تشکیل شده، گردیده است. – با توجه به انجام کارهای عمرانی نظیر عبور جاده از نزدیکی این محدوده و همچنین انجام عملیات کشاورزی در این منطقه، خطرات جانی و مالی ناشی از ریزش مواد و تشکیل فرو چاله های جدید وجود دارد و مطالعات بیشتر و دقیقتری در این منطقه بسیار ضروری می باشد