سال انتشار: ۱۳۷۴

محل انتشار: چهارمین کنگره ملی خوردگی ایران

تعداد صفحات: ۱۹

نویسنده(ها):

اشرف السادات نوحی – استاد دانشکده علوم دانشگاه تهران
محمد ستاره – پژوهشگاه صنعت نفت تهران، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران

چکیده:

اکسیداسیون آهن و ایجاد خوردگی توسط باکتری هوازی اکسید کننده آهن، اسفروتیلوس ناتانس، مورد مطالعه قرار گرفت. در ابتدا طی ازمایش حدود ۱۵ نوع محیط کشت «محیط کشت لاکتات برات» جهت غنی سازی باکتری و «محیط کشت I آکاردار» جهت جداسازی آن انتخاب و مورد استفاده قرار گرفتند.
به منظور شناسایی میکروسکوپی باکتری، از میکروسکوپهای نوری و الکترونی اسکتینگ استفاده بعمل آمد.
در نتیجه مشخص گردید که هنگام استفاده از میکروسکوپ نوری، استفاده از لام مرطوب با رنگ فوشین ، بهترین روش جهت مشاهده غلاف و سلولباکتری می باشد. همچنین طی آزمایشات متعدد انجام شده مشخص گردید که بهترین روش برای تهیه و آماده سازی نمونه جهت بررسی اسفروتیلوس با کمک میکروسکوپ الکترونی اسکتینگ استفاده از کوپنهای کربن استیل می باشدکه در این روشغلافهای اسفروتیلوس بخوبی مشاهده ومورد مطالعه قرار گرفتند.
تاثیر شرایط فیزیکی روی رشد باکتری با بررسی تاثیر PH و درجه حرارتهای مختلف و نیز تاثیر اکسیژن و هوادهی روی باکتری انجام پذیرفت و نهایتا مشخص گردید باکتری قادر به تحمل PH پائین تر از ۶ و بالاتر از ۸ نبوده و درجه حرارت اپتی مم رشد آن نیز ۳۰-۲۰ درجه سانتی گراد می باشد. و همچنین اثبات گردید که این باکتری در شرایط بیهوازی قادر به رشد نیست.
به منظور بررسی توانایی اکسیداسیون آهن و حذف اهن فروی (Fr2+) محلول از محیط توسط باکتری، تست سنجش آهن فرو درمحلول به دوروش انجام و در نهایتروش فنانترولین، بعنوان بهترین روش انتخاب و مورد استفاده قرا رگرفت. همچنین جهت بررسی ایجاد خوردگی مستقیم و اکسیداسیون اهن عنصری توسط باکتری، از کوپنهای کربن استیلهمراه با توزین دقیق قبل و بعد از تاثیر باکتری استفاده گردید.
به منظور بررسی رسوب آهن در غلاف باکتری، توده، سلولی ایجاد شده روی کوپنهای کربن استیل پس از انجام روشهای آماده سازی با استفاده از میکروسکوپ الکترونیکی اسکتینگ بررسی و سه نوع غلاف (غلافهای خالی از آهن، دارای رسوب اهن در بیرون و یا درون غلاف و شناسایی آنها بادستگاه F.D.S) مشاهده گردید.
از دستگاه F.D.S نیز برای اندازه گیری میزان اهن موجود در غلاف بصورت نقطه ای با موفقیت استفاده بعمل آمد.
به منظور بررسی پراکندگی این باکتری در مناطق طبیعی و صنعتی ایران، از مناطق طبیعی دارای خصوصیات ویژه زیستگاهیاین باکتری و نیز تعدادی از واحدهای صنعتی نمونه برداری بعمل امد. نتایج مشخص نمود که این باکتری در محیط زیست طبیعی خود تکثیر یافته و از طریق آبهای مورد استفاده واحدهای صنعتی وارد این تاسیسات شدهمسائل و مشکلات فراوانی (از جمله خوردگی و انسداد لوله ها) ایجاد می کند.