سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش خاک، محیط زیست و توسعه پایدار

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

فرامرز فائزنیا – کار شناس ارشد بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اس
سیدعلیرضا موحدی نائینی – استادیارگروه خاکشناسی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده:

توجه به کشاورزی پایدار ویاکشاورزی با مصرف بهینه نهاده ها، از اواسط دهه ١٩٨٠ در نتیجه فشارهای اقتصادی وحساسیت نسبت به کیفیت محیط زیست و جلوگیری از فرسایش زمینهای زراعی بوجود آمد. در واقع سیاستگذاران ، برنامه ریزان و محققان زمینه هایی را فراهم آوردند که سمت وسوی توسعه کشاورزی به سوی پایداری باشد تا این دو مفهوم توسعه و پایداری به نفع دیگری قربانی نگردد ( ۲) به دلیل آثار زیانبار وجود نیترات اضافی در اندامهای مصرفی گیاهان برای انسان و دام, لازم است مقدار آن در محصولات مختلف بخصوص سیب زمینی ، پیاز و سبزیها که مصرف روزمره دارند ، درحداقل مقدار ممکن نگه داشته شود. رابطه بسیار نزدیکی بین مقدار کودهای ازته مصرفی و تجمع نیترات در محصولاتی که غده ، پیاز، ساقه و برگ آنها بطور مستقیم مصرف می شود وجود دارد، مصرف سرانه سیب زمینی و پیاز در ایران ١٠٠ گرم در روز می باشد که این مقدار با سرانه مصرف دیگر کشورها تفاوت دارد به همین دلیل بایستی در حد مجاز نیترات برای کشورهای مختلف تفاوت قائل شد . بدیهی است که هر چه مصرف سرانه بیشتر باشد حد مجاز پائین تر خواهد بود. ( ٤) نیاز انسان به نیترات به ازای هر کیلوگرم وزن بدن حداکثر
٥ میلی گرم در روز می باشد. چنانچه در مواد خوراکی ، مقدار نیترات از حد مجاز فراتر باشد، برای سلامتی انسان در طولانی مدتتهدید آمیز خواهد بودporter .وهمکاران در سال ١٩٩٩ بیان داشتند که در اثر مصرف مواد آلاینده از جمله سموم شیمیایی ونیترات مردان نسل آینده، با کاهش تعداد اسپرم مواجه خواهند شد( ٧). نیترات در سیستم گوارشی تبدیل به نیتریت شده و نیتریت نیز در خون هموگلوبین را به متهموگلوبین تبدیل و انسان را به کمی اکسیژن (متهموگلوبینیمیا ) مبتلا می سازد. علاوه بر آن نیتریت از طریق ترکیب با یک نوع اسید آمینه در سیستم گوارشی، تولید نیتروزآمین می کند که به عقیده متخصصان ماده سرطانزایی می باشد. ( ۶،۵،٤ ). کودهای شیمیایی به لحاظ مقدار، نوع و سرعت آزاد شدن و روش مصرف آنها بر تجمع نیترات در گیاه تاثیر میگذارند. در مورد تعداد زیادی از گونه های گیاهی، ارتباط مستقیم بین کود ازته و تجمع نیترات مشخص شده است ۳). نظر به اهمیت کیفیت مواد غذایی در سلامت افراد جامعه تحقیق فوق به منظور افزایش کمی و کیفی عملکرد و کاهش غلظت ) نیترات سیب زمینی در مرکز تحقیقات کشاورزی سمنان (شاهرود) اجرا گردید.