سال انتشار: ۱۳۸۲

محل انتشار: سومین کنفرانس منطقه ای تغییر اقلیم

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

ساسان بابایی – دفتر طرح ملی تغییر آب و هوا
کاظم نصرتی – عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی
محمدحسن شیرازی – کارشناس ارشد سازمان جنگلها و مراتع کشور و معاون سازمان جنگلها و مراتع

چکیده:

کشور ایران با سطحی حدود ۱۶۴۸۱۹۵ کیلومتر مربع دارای ۱۲/۴ میلیون هکتار جنگل و ۹۰ میلیون هکتار مرتع می باشد. که سالانه بر اساس اجرای طرح های مدیریت منابع جنگلی و مرتعی بخشی از این منابع توسعه یافته و یا بازسازی و احیاء می گردد و نیز در مقابل در اثر فعالیت شدید انسان و دام تبدیلاراضی و عوامل محیطی، سطحی از منابع مذکور تخریب می گردد. جنگلهای ایران درپنج منطقه اقلیمی واقع شده که از لحاظ میزان توسعه و سطح جنگل کاری و احیاء و نیز میزان رویش و موجودی فیتومس با هممتفاوت اند.
از طرفی جنلگها و مراتعو خاک، نقش مهمی در چرخه گاز CO2 به عنوان یکی از مهمترین گازهای گلخانه ای بازی می کند و هر کشور نیز با توجه به نحوه مدیریت بر این منابع و میزان تخریب و توسعه نقش بسزایی در جذب و یا انتشار اینگاز خواهد داشت.
ایران نیز در مقیاس جهانی دارای منابع محدودی است که در هر صورت افزایش و کاهش آن در بیلان کل، جذب و انتشار گلخانه ای اثر خواهد داشت. البته فقدان آمار کافی و دقیق از این منابع طبیعی کشور و تغییرات آنها در سالهای اخیر موجب شده است که محاسبات بر اساس اطلاعات موجود انجام پذیرد.
بر اساس بررسیهای بعمل آمده ایران در بخش تغییر منابع طبیعی جنگلی و سایر ذخایر چوبی به میزان (Gg) 19517/1 انتشار CO2 داشته و در بخش تبدیل کاربری اراضی جنگلی و مرتعی (Gg) 12375/44 گاز COO2 به اتمسفر زمین اضافه می کند و در بخش رها سازی اراضی تحت مدیریت و تبدیل اراضی به حالت اولیه میزان (Gg) 475/71 گاز CO2 جذب می نماید.
بعبارتی در ایران در مجموع در بخش جنگلداری و تغییر کاربردی اراضی و نیز بدون، توجه به منابع موجود جنگلی و بر اساس تغییراتی که در جهت توسعه و یا تخریب در این منابع حادث می شود میزان (Gg) 3146/83 گاز CO2 منتشر می گردد.
به منظور کاهش انتشار CO2 در بخش جنگل و تغییر کاربردی اراضی سه پیشنهاد به شرح زیر ارائه و اثر هر کدام در کاهش انتشار تا سال ۲۰۱۰محاسبه گردید:
جنگلکاری و احیاء و بازسازی جنگلهای تخریب شده
کاهش بهره برداری از جنگل و معرفی سوخت جایگزین بجای چوب
خروج دام از جنگل و تجمع خانوارهای جنگل نشین
بر اساس برآورد های بعمل آمده در بخش جنگلکاری در ادامه روند موجود تا سال ۲۰۱۰ میزان جذب CO2 برابر ۳۰۱۷۶۶/۲ Gg و در گزینه کاهش انتشار ۳۶۷۳۵Gg می باشد.
در بخش کاهش برداشت چوب از جنگل بر اساس پیش بینی های بعمل آمده در سال ۲۰۱۰ به میزان ۶۸۰۰/۱Gg از میزان انتشار CO2 کاسته خواهد شد (البته این روند از سال مبنا روند افزایشی داشته تا سال ۲۰۱۰).
در بخش خروج دام از جنگل بر اساس گزینه کاهش انتشار و تا سال ۲۰۰۵ به میزان ۲۶۸۸/۹Gg گاز CO2 جذب خواهد شد (البته آمار دقیق و سالانه در اصل مقاله درج خواهد شد.
همانطویکه ملاحظه می شود میتوان در بخش جنگل با تشدید فعالیتها در جهت توسعه منابع و کاهش عوامل تخریب و اثرات آن این منابع را به عواملی در جهت جذب گاز CO2 تبدیل گردد.