سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: کنفرانس مهندسی معدن ایران

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

علیرضا غفوری راینی – کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، مجتمع مس سرچشمه، کارخانه تغلیظ، واحد برنا
صمد بنیسی – دانشیار گروه مهندسی معدن، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده فنی، بخ
علی ملاحسینی – استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه شهید باهنر کرمان، بخش صنایع

چکیده:

امروزه مدیریت مواد زائد یکی از شاخه های اصلی مدیریت در سازمان های مطرح بشمار م یرود. در این تحقیق مواد زائد صنعتی کارخانجات تغلیظ مجتمع مس سرچشمه از لحاظ نوع، مقدار، چگونگی انباشت و نحوه دفع، شناسایی شد و اثرات کلی ناشی از رها شدن ضایعات در محیط مورد بررسی قرار گرفت. این مواد بسته به نحوه تولید به سه دسته اصلیِ ضایعات عملیات فرآوری، تعمیراتی و انسانی تقسیم شدند. وزن مواد گروه اول ۲۱/۳۹میلیارد تن درسال برآورد گردید که شامل ۱۳/۵میلیون تن باطله، ٢٠٥ هزارتن دورریز، ١٢٦٠ کیلوگرم مواد شیمیایی باقیماندهدر ظروف، ٤٣٠ هزار تن بخارات آب و گاز دی اکسیدکربن و ۷/۲میلیون مترمکعب پساب و بقیه شامل ذراتگردوغبار و اصوات بود. وزن مواد گروه دوم حدود ۱/۷۷میلیون تن تخمین زده شد که۸۸/۵%آن را ضایعات آهنی، ۱۰/۸% را لاستیک و مابقی را مواد دورریزی چون فلزات غیرآهنی، آزبست، منسوجات و روغن تشکیل میدهد. گروه سوم نسبت به دو گروه دیگر از نظر مقدار ناچیز است. راهکارهای اصلی مدیریت مواد زائد شامل "پیشگیری" یا "اجتناب"، "بازیافت" و "دفع" و در بعضی موارد گزینه های دیگری چون "مصرف مجدد" و "فروش ضایعات" مورد بررسی قرار گرفت و سوددهی مجتمع در قبال اتخاذ هر یک از این استراتژ یها تعیین شد. این بررسی نشان داد که اتخاذ راهکارهای مناسب برای مواد زائد تولیدی در کارخانه های تغلیظ رقمی معادل ۵۰/۵۴میلیارد ریال سودآوری برای مجتمع مس سرچشمه به دنبال خواهد داشت. از سوی دیگر عدم توجه کافی به شیوه های صحیح دفع، علاوه بر خطرات زیست محیطی ممکن است زیانِ ناشی از پرداخت جریمه، برای مجموعه در برداشته باشد. نتایج حاصل از این تحقیق می تواند مسئولین را در تصمیم گیری مناسب جهت بهسازی محیط، جلوگیری از ایجاد مناظر زشت و آلوده و استفاده مجدد یا فروش ضایعات جهت بازیافت در صنایع دیگر یاری نماید.