سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

رامین سلماسی – عضو هیئت مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی تبریز

چکیده:

بدلیل استفاده از کروم درغا لب صنایع، این عنصر در محیط زیست گستردگی فراوانی پیدا کرده است . صنایع آبکاری و چرمسازی از عمده ترین منابع تولید کننده کروم می باشند . کرومی که در هوا، خاک ویا آب رها می گردد از طریق فرایند های انتقالی می تواند در میان محیط های مختلف جابجا گردد از لحاظ ترمودینامیکی، کروم دو وضعیت پایدار دارد : کروم کاتیونی با ظرفیت ۳ و کروم آنیونی با ظرفیت .۶ کروم ۶ ظرفیتی در محیط زیست فعال می باشد، در حالیکه فرم ۳ ظرفیتی آن تحرک کمتری دارد [۲ ،۶ ]در ارزیابی خطرات ناشی از کروم ۳ و ۶ ظرفیتی، مهمترین مسیر آلایندگی این عنصر، بلعیدن آن توسط بچه ها میباشد [۷ ، ۳ ]کرم ۶ ظرفیتی بشدت برای انسان مضر است چون در غلظتهای خیلی پائین علاوه بر موتاژن بودن، سرطان زا نیز می باشد [.۴] گرچه کرم با ظرفیت ۳ خطر کمتری برای انسان دارد ولی پتانسیل اکسید شدن به کروم ۶ ظرفیتی و توانایی تجمع آن تا غلظتهای خیلی بالا در فاز جامد بعضی خاکها، باعث شده است که این فرم کروم نیز دارای اهمیت زیست محیطی و آلایندگی باشد . معمول اینست که خطرات بهداشتی یک عنصر، بر اساس اندازه گیری گونه های محلول آن و مقایسه آن با مقادیر مجاز بدست می آید . درحالیکه جذب عنصر توسط خاک، باعث کاهش قابلیت دسترس بودن آن برای جذب توسط گیاه و حرکت آن در پروفیل خاک می گردد که به نوبه خود بر روشهای پاکسازی زمینهای آلوده تاثیر گذار است . بنابراین بجای استفاده از جداول رایج، می بایست از ویژگیهای خاک برای ارزیابی وضعیت آلودگی یک عنصر استفاده نمود [.۸] قسمتی از پسابهای کارخانه چرمسازی اطراف شهر تبریز، وارد خاکهای اطراف می گردند . در نتیجه این خاکها به فلز کروم آلوده می گردند که علاوه بر خطراتی که برای ساکنین منطقه بویژه کودکان دارد امکان آلودگی آب های زیر زمینی این منطقه – که دارای سطح آب زیرزمینی بالایی می باشند – خطراتی وجود دارد . در این پژوهش سعی شده است که جهت ارزیابی این خطرآلودگی آب های زیر زمینی این منطقه، با ارائه مدلی ساده، ویژگیهای خاک را به جذب این عنصر ربط دارد تا بدین وسیله بتوان از ویژگیهای خاک برای ارزیابی خطر ناشی از این عنصر در خاکهای اطراف کارخانه چرمسازی تبریز، استفاده نمود .