سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: اولین همایش علمی تحقیقی مدیریت امداد و نجات

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

عبدالرضا شاهرضائی – پزشک عمومی، مدیر عامل جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه
فرشته گازرپور – کارشناس ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی (MSPH)، کارشناس دانشگاه علوم پزش

چکیده:

هدف از ارائه این مقاله، بیان گستره نقش سازمانهای غیر دولتی و نفوذ قابل توجه آنها درجامعه که منجر به کاهش نقش دولت می گردد و اینکه سازمانهای غیر دولتی می توانند شرکای نوپای دولت در عرصه های خدمات داوطلبانه، بشر دوستانه، عام المنفعه و امداد و نجات محسوب گردند، می باشد.
به منظور چگونگی ورود سازمانهای غیر دولتی درحوزه های خدمات داوطلبانه و امداد ونجات، منابعی در خصوص تاریخچه، ساختار، انواع ویژگی و کارکردهای مختلف سازمانهای غیر دولتی بررسی گردید و با توجه به وجود سازمانهای غیر دولتی با کارکردهای مختلف تصویه هایی در خصوص ورود آنها و همکاری با کمیته امداد و نجات داده شده. همچنین چگونگی ایجاد سازمانهای غیر دولتی با هدف فعالیت درزمینه امداد و نجات توسط جوانان در قالب «طرح برگزاری کارگاه های توانمندسازی جوانان برای ورود به عرصه سازمانهای غیر دولتی امداد و نجات» پیشنهاد گردید.
در منابع و ماخذ مختلف سازمانهای غیر دولتی، انجمن های خیریهحمایتی، انجمن های علمی و تخصصی، اتحادیه های کارگری و صنفی، تعاونی ها، صندوق های کمک رسانی (قرض الحسنه) و حتی احزاب سیاسی و مطبوعات از جمله نهادهای جامعه مدنی محسوب شده و نقش و کارکرد هر یک جداگانه تعریف شده است.
بخش جامعه مدنیف همه آن ساختارهای حقیقی و حقوقی است که در جهت توسعه کشورها و با اهداف غیر انتفاعی و عام المنفعه تلاش می نمایند. گرچه سازمانهای غیر دولتی بیش از یکصد سال پیش در ایران وجود داشته است، اما نهضت جامعه مدنی در ایران مجددا ؟؟؟ گرفته رو به ررشد است، زیرا صاحبنظران اعتقاد دارند که درقرن بیست و یکم، بدون مشارکت سه بخش دولت، بخش خصوصی و جامعه مدنی اداره جوامع و کشورها ناممکن خواهد بود. بدین لحاظ است که می توان و باید بحث جامعه مدنی را از دیدگاه تاریخ در چارچوب نهاد غیر دولتی و سنیت، خیزیه و کمک رسان آغاز نمود و سپس در زمان معاصر به اشکال نوین مشارکت ساختار یافته مردمی در قالب سایر نهادهای جامعه مدنی پرداخت.
سازمانهای عیر دولتی صرفا به مختص گروه و قشر خاصی نمی باشد و امکان حضور تمام یافراد در عرصه های رشد و توسعه کشور میسر شده است، به گونه ای که برخی از آنها بدون وابستگی به دولت و بصورت غیر انفاعی، عام المنفعه با تشکیلات سازمان سافته و در جهت اهداف و موضوعات متنوع فرهنگی، اجتماعی و خیریه ای، تخصصی و صنفی در حال فعالیت هستند و معدودی از آنها نیز در زمینه هایی مانند توسعه، محیط زیست، امور حمایتی، آموزش زنان و جوانان و آسیب های اجتماعی فعالیت می نمایند. حال با توجه به فراهم شدن زمینه برای مشارکـ، بدون تردید سازمانهای غیر دولتی می توانند در راستای پیشگیری برخی پدیده های اجتماعی دنیای امروز چون مبارزه با فقر و بیکاری، اعتیاد، ایدز و حتی کمک رسانی بهنگام حوادث طبیعی همچون سیل، زلزله، طوفان و … و نیز حوادث ساخته بشر مانند جنگ فعالیت نمایند.
با تمامی این تفاصیل، سازمانهای غیر دولتی می توانند با ادبیات و گفتمانی مردم سالار در مسیر خدمات داوطلبانه، بشر دوستانه و امداد و نجات گام بردارند. اما اینگونه سازمانها نیازمند عزم جدی هستند تا پتانسیل های عظیم را در مبارزه با پدیده های نابهنجار، فعالیت های عام المنفعه ، خدمات بشر دوستانه و حتی امداد و نجات مهیا کنند بنحوی که برای اینگونه خدمات، استراتژی مدون، افقهای مشخص و هدفمند ترسیم نمایند. در هر حال، وجود و ثوبت نهادهای برآمده از متن جامعه، یگانه نسخهگریز اجتماع از چالش ها و بحرانهای هزاره سوم می باشد.
فعالیت در سازمانهای غیر دولتی با اهداف بشردوستانه، امداد و کمک رسانی می تواند به مشورت دهی ، تدوین، توصیه و تاثیرگذاری بر فعالیتهای مشابه در دولت منجر گردد.
برای خدمات موثر عام المنفعه ، داوطلبانه و امدادی از طریق تشکلها، توصیه های زیر ارائه می گردد:
۱- دخالت دادن سازمانهای غیر دولتی در مراحل تصمیم سازی و تصمیم گیری خدمات داوطلبانه و امدادی
۲- لزوم تمرکز زدایی و ضرورت برنامه ریزی غیر متمرکز در خدمات امدادی
۳- لزوم افزایش ارتباطات و اطلاعات از طریق رسانه ها در خصوص خدمات داوطلبانه و امدادی
۴- تقویت روحیه داوطلبانه ناشی از ارزشها، باورهای دینی از طریق مرکز امور جوانان جمعیت هلال احمر
۵- برگزاری کارگاه های آموزشی و اطلاع رسانی سازمانهای غیر دولتی با تاکید بر ایجاد سازمانهای غیر دولتی امداد و نجات