مقاله نمادگرايي و هويت ملي حاكم بر قالي هاي دوره صفوي که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در پاييز – زمستان ۱۳۸۷ در مطالعات هنر اسلامي از صفحه ۱۱۷ تا ۱۳۸ منتشر شده است.
نام: نمادگرايي و هويت ملي حاكم بر قالي هاي دوره صفوي
این مقاله دارای ۲۲ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله قالي بافي صفويه
مقاله نقش و طرح
مقاله مفاهيم مليتي-مذهبي
مقاله هويت

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: شايسته فر مهناز

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
هنر در حيطه فرهنگ و محيط اجتماعي، زاييده انديشه است كه در اين ميان، هنر قالي بافي نيز بدين سان از تمايلات فكري و فرهنگي تاثير مي پذيرد. برخي هنرها مانند قالي بافي، با پيشينه دراز، اعصار و قرون متمادي را پشت سر نهاده، همچنان در عرصه زندگي نقش آفريني مي كنند. اين هنرها از انواع رويكردها و انديشه هاي مختلف در هر زمان بهره گرفته و با تاثيرپذيري از آيين ها و فرهنگ هاي جوامع به تكامل و غناي هنري رسيده اند.
در اين ميان، قالي بافي از برجسته ترين نمادهاي ملي، تاريخي و شاخص ترين عنصر هويت ايراني محسوب مي شود كه آزمون زمان را پشت سر نهاده و هنرمندانه ترين و ماهرانه ترين طرح ها را كه حاصل تلاش، انديشه و ذوق هنرمندان ايراني بوده را بر خود ديده است. از جمله ادواري كه در آن به اين هنر، بهايي دو چندان داده شد و طرح هاي ملي و باستاني به همراه نقوش اساطيري، زمينه قالي را مزين نمود، دوران حكومت صفويان است.
در دوران صفوي هنر قالي بافي و تكنيك و تزيين اين حوزه غنايي، بيش از پيش رونق يافت. شاهان صفوي كه بعضا خود هنرمند بودند، سعي زيادي در رشد و شكوفايي هنر و از جمله نساجي و هنرهاي وابسته به آن داشتند و اين امر را به عنوان مكمل فرايند تقويت قدرت و نفوذ خود در داخل و خارج مورد توجه قرار دادند.
در اين دوره، هنر و مذهب هماهنگ و هم رشد بوده و هر دو به سمت تعالي در حركت بودند، كمااينكه هنر قالي بافي اين دوران، نشأت گرفته از باورهايي است كه ريشه يابي آن ها، در دوران مليت و مذهب ايراني قابل پيگيري است.
در اين مقاله، نمادهايي چون اسليمي و ختايي، نماد ترنج و لچك، باغ فردوس، درخت زندگي، نماد گرفت و گير (شير و گاو)، سيمرغ، طاووس، اژدها، نماد گل به همراه تاويل ها و ريشه يابي فرهنگي آن در دوره صفويه مورد بررسي قرار گرفته و نمونه هايي از زيباترين قالي هاي دوران صفويه كه در موزه هنرهاي دستي وين، باكو، ويكتوريا و آلبرت، پولدي پتسولي ميلان، مجموعه مك مولان، هنرهاي تزييني وين، هنرهاي زيبا و هنرهاي زيباي بوستون نگه داري مي شود، شرح داده خواهد شد.
اهداف مدنظر اين مقاله به شرح زير مي باشد:
– شناخت علايم و عناصر هويت ملي و مذهبي تفكر صفويه در قالي هاي اين دوران.
– شناسايي نوع كاربرد عناصر هويتي و مذهبي صفويه در قالي ها.
در اين مقاله به سوالات زير پاسخ داده مي شود:
– آيا تفكرات مليتي و مذهبي صفويه در نوع نقوش قالي هاي اين زمان تاثير گذارده است؟
– آيا ويژگي قالي هاي صفويه برگرفته از نوع كاربرد نمادين نقوش قالي هاي اين دوران بوده است؟ روش تحقيق تاريخي، تحليلي و توصيفي و انتخاب مطالب به شيوه كتابخانه اي است.