نمود هاي تجلی تعلق روحی- روانی در بازار تبریز

خاطره هیچ گاه بی واقعه در خیال نقش نمی بندد و آن زمان که حادثه فرجام می پذیرد و روزها و سـال هـا از آن می گذرد، آنچه در ذهن باقی می ماند، فضایی است که حادثه در آن رخ داده است. تعلق بـه مکـان همـان گونه که با طولانی شدن مدت سکونت فرد در یک محل افزایش می یابـد، وابسـتگی زیـادي بـه تعامـل فـرد بـا دیگران در آن مکان دارد. فرایندي که در ایجاد تعلقات روحی روانی نسبت به محیط ایجاد می گـردد، از جـنس آشنایی، احساس، هیجان و خاطره است(پیربابایی و سجادزاده،.(۱۳۹۰

خاطره ممکن است جمعی یا فردي باشد. هرچه تعداد افرادي که قادر به یادآوري خـاطره هسـتند، افـزایش یابد، خاطره از قلمرو فردي خارج شده و به حوزه جمعی وارد می شود .واژه خاطره جمعی که براي اولـین بـار توسط موریس هالبواکس در سال ۱۹۲۵ در کتاب “چارچوب اجتمـاعی خـاطره” بکـار رفتـه اسـت، بـه معنـی خاطراتی است که گروهی از انسان ها در آن سهیم بوده، آن را به دیگران انتقال داده و در شکل گیري آن دخالت دارند.

او در این مطالعه بر ماهیت اجتماعی خاطره تاکید دارد و دلایل اجتماعی بـودن خـاطره را بـه شـرح زیـر اعلام می کند: اول، خاطره داراي محتواي اجتماعی است زیرا اغلب خاطرات یک فرد، در حضـور دیگـران و در محل زندگی جمعی شکل گرفته اند. دوم، براي بیاد آوردن و گرامی داشـتن خـاطرات از نقـاط مرجـع زمـانی و مکانی استفاده می شود که جنبه اجتماعی دارند.

مانند روزهاي سال و مراسم و سنت هاي مربـوط بـه آن. سـوم انسان ها خاطرات را در کنار هم یا با هم به یاد می آورند . به همین دلیل خاطره جمعی را خاطره اجتماعی نیـزمی نامند. خاطرات اجتماعی ممکن است به وقایع مربوط شوند که در طول زندگی، یا حتی قبل از تولد فرد رخ داده اند، و به تاریخ یا خانواده، گروه هاي قومی، منطقه، یا جهان تعلق دارند .در مورد دوم، آنچه به یاد می آید،به تجارب شخصی فرد بستگی ندارد، بلکه به سنت هاي شفاهی، نقل روایت ها و انگیزه شخصی کشـف وقـایع گذشته مربوط می شود(.(۲۰۰۸,Lewicka

تحقیقات، نشان می دهد که معیارهـاي خـاطرات جمعـی کـه نقـشمؤثري در ایجاد تعلق جمعی به مکان دارد، به دو دسته اصلی” شکل گیري رویـدادها و تعـاملات اجتمـاعی “و “ثبت و انتقال خاطره “تفکیک می شود، که هریک از این دو گروه به دو بخش” ساختار اجتماعی و سیاسی “و” ساختار فضایی و کالبدي” تقسیم می شوند(پیربابایی و سجادزاده،.(۱۳۹۰