مقاله نگاهي تازه به صفت لياقت که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در اسفند ۱۳۸۳ در نامه فرهنگستان از صفحه ۵۳ تا ۵۷ منتشر شده است.
نام: نگاهي تازه به صفت لياقت
این مقاله دارای ۵ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: منشي زاده مجتبي

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
در غالب كتابهاي دستور زبان فارسي، از نوع ئي/ يي سخن به ميان آمده است كه به مصدر فعل اضافه مي شود و صفت لياقت مي سازد. برخي از دستورنويسان، از جمله خانلري (۱۳۷۰) و خيام پور (۱۳۷۳)، سخني درباره صفت لياقت نگفته اند. ساير دستورنويسان به بيان يك يا دو جمله درباره آن اكتفا كرده اند. فرشيدورد (۱۳۸۲) مي گويد ي لياقت در واقع نوعي ي نسبت است؛ مثل گفتني و ديدني و تماشايي. قريب و ديگران (۱۳۵۵) گفته اند، يا ي نسبت گاهي مفيد لياقت و لزوم است؛ مانند سوختني و مردني و رفتني و ديدني. وحيديان كاميار (۱۳۷۹) تنها به بيان ساختمان آن بسنده مي كند، يعني مصدر + ي؛ مانند خوردني، رفتني. انوري و گيوي (۱۳۶۹) و،‌ ظاهرا به تبع آنان، نوبهار (۱۳۷۲) به توضيح بيشتري درباره انواع ساخت صفت لياقت پرداخته اند. به باور آنها، صفت لياقت شايستگي و لياقت را به موصوع خود نسبت مي دهد، مانند كتاب خواندني، فيلم ديدني. آنها از نظر ساخت به ۵ نوع صفت لياقت قايل شده اند:
(۱ مصدر + ي؛ مثال: رفتني، پوشيدني
(۲ فعل امر؛ مثال: مگو (در اسرار مگو)
(۳ بن مضارع + اك؛ مثال: خوراك،‌ پوشاك
(۴ بن ماضي + گار؛ مثال: ماندگار
(۵ بن مضارع + ا؛ مثال: روا (= رفتني).