سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: دومین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیرمترقبه طبیعی

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

محمدرضا فرزاد بهتاش – مهندس سازه، کارشناس ارشد شهرسازی، دانشجوی دکتری – پژوهشکده سوانح طبیع
محمد سلیمانی – دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری – عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم –

چکیده:

ایران کشوری زلزله‌خیز است تا آنجا که بطور متوسط هر ۵/۲ سال، یک زلزله با بزرگی ۵/۶ ریشتر در آن رخ می‌دهد.
جمعیت قابل توجهی از ایران در ‌روستاها استقرار دارند و نیمی از سکونت‌گاه‌های روستایی بر بنیاد معماری بومی و سنتی و به مفهومی گویاتر، معماری روستایی بنا شدهاست. این وضع، توجه و اقدام شایسته ملی را در رابطه با مقاوم‌سازی و بهسازی سکونتگاههای روستایی، ضروری می سازد. تجربه نشان داده است که در بازسازی‌هایی که طی نیم قرن اخیر در زلزله‌های گذشته، صورت گرفته، دو مساله پیش روی مسئولان و سازندگان این مناطق قرار داشته است:
۱- مساکن روستایی که با مصالح کم دوام و سازه‌های نامقاوم ساخته شده‌اند.
۲- بازسازی‌هایی که اغلب بدون رعایت اصول ساخت و سازهای سنتی و معماری بومی و نیز در تضاد با نظام معیشتی روستاهای آسیب دیده، صورت گرفته است.
از طرف دیگر، مکرر دیده شده است که روستاییان ساختمانهای بازسازی شده با نقشه، مصالح و سازه‌های جدید و نیز با استحکامو ضد زلزله را ترک کرده و مجدداً با مصالح و معماری بومی برای خود خانه‌سازی کرده‌اند تا پاسخگوی نیازهای آنها در همه ابعاد باشد. به عنوان مثال می‌توان به روستاهای رودک و فرسینه اشاره کرد.
این مقاله با درس آموزی از بازسازی‌های گذشته و با آگاهی از وضعیت سازه‌های سنتی و بومی موجود در اغلب نقاط کشور، برآن است تا سازه‌های خشت و گلی را مورد بحث قرار دهد؛ از این‌رو،ضمن بیان ویژگی های سکونتگاههای خشت و گلی روستایی، تلاش شده است تا شیوه درست ساخت این سازه‌ها و همچنین راههای مناسب برای مقاوم سازی و ایمن ساختن آنها در برابر زلزله، مطرح نماید.