سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

کامران سپانلو –

چکیده:

تاسیسات صنعتی بزرگ و نیز سیستم های تکنولوژیک بایستی به گونه ای طراحی، ساخته و بهره برداری شوند که تا حد امکان مردم، کارکنان محیط زیست و نسل های آینده از پی آمدهای نامطلوب وقوع حوادث در آنها در امان بمانند. وقوع حوادث ناگوار نظیر افنجار در کارخانجات شیمیایی بوپال در هند، انفجار نیروگاه هسته ای چرنوبیل در اوکراین، و انفجار سفاین فضایی چلنجر و کلمبیا در امریکا هر یک تا مدتی افکار عمومی را دچار شوک و وحشت ساخت و مردمجهان را متوجه لزوم ارتقاء ایمنی سیستم های تکنولوژیک کرد. ویژگی ایمنی این است که هنگامی اهمتی آن آشکار می شود که سطح آن از حداثل قابل تحمل کمتر شده باشد و چنانچه فرایندهای سنجش سطح ایمنی و رفع ریشه های حوادث درست عملنکنند وقوع حوادث قطعی است. وقوع پیاپی حوادث ناگوار در تاسیسات صنعنتی بزرگ و سیستم های تکنولوژیک متخصصین ایمنی را با دو سوال اساسی مواجه کرده است که یا استانداردهای ایمنی و روش های رایج ارزیابی ایمنی ناقص هستند ویا اجرای این استانداردها و روش ها ناکارآمد است. تجدید نظر، اصلاح تغییر استانداردها و روش ها که در مراجع تحقیقات ایمنی انجام می گیرد پاسخ به سوال اول است در خالی که ارتقاء آموزش ، توجه به فرهنگ ایمنی و افزایش فرآیندهای کنترل مدیریتی و نظارت قانونی در راستای پاسخ به سوال دوم است. وقوع این حوادث باعث شده است تا متخصصین ایمنی به تدریج دیدگاه های سنتی ایمنی که بر محور تمرکز و توجه بر افزایش قابلیت اطمینان سخت افزاری بوده است را رها کرده و بتدریج نگرش جدیدی نسبت به ایمنی بدست می آورند.
تعیین میزان افزایش اتوماسیون، بکارگیری اصول فاکتورهای انسانی، تجزیه و تحلیل عوامل سازمانی، شناخت و یافتن راههای ارتقاء فرهنگ ایمنی، شناخت و سنجش چگونگی تعامل فرهنگ های سازمانی موسسات مختلف که در ایجاد یک تاسیسات صنعتی مشارکت دارند ازجمله مواردی هستند که نگرش نوین به ایمنی را رقم زده است. در این ماله نتایج تحقیق نگارنده در زمینه تحول نگرش سنتی نسبت به ایمنی ارائه می گردد و در انتها الزامات یک مدل ارزیابی جامع ایمنی مطرح می شود.