سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: سومین کنگره بین المللی بهداشت، درمان و مدیریت بحران در حوادث غیرمترقبه

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

جواد بابائی – مرکز بهداشت هشترود

چکیده:

در شرا یط بحرانی خصوصاً اورژانس های پیچیده، در اثر وقفه در خدمات بهداشتی در برنامه های کنترل بیماری ها، عـدم دسترسی به مراقبت های بهداشتی، سوء تغذیه یا قطع تدارکات و هماهنگی ضـعیف بـین سـا زمان هـای مختلـف مـسئول ارائـه خدمات بهداشتی، احتمالاً مخاطرات ناشی از بیماریهای قابل پیشگیری افزایش می یابند ، بیماری های مسری می توانند باعـث مرگ و میر و از کار افتادن تعداد زیادی گردند . کنترل بیماری هـا در شـرا یط اورژانـسی بایـد مـورد توجـه ویـژه قـرار گیـرد و واکسیناسیون نیز یکی از مجموعه اقدامات مهم برای پیشگیری از برخی بیماری ها در چنین شرا یط است . واکسیناسیون معمولاً به دو شکل ایمن سازی همگانی ( بسیج ایمن سازی ) و ادامه و پی گیری برنامه های جاری ایمن سازی کـشوری اسـت . در ایـن مقاله سعی خواهد شد تا نحوه سازماندهی برنامه های واکسیناسیون و ایمن سازی را در شرایط اورژانسی مورد بحث قرار دهیم . متن : شیوع بیماری های واگیر در حوادث غیر مترقبه به چهار عامل زیر ارتباط دارد : ) ۱ تراکم جمعیت ) ۲ جابجائى جمعیـت (۳ منهدم شدن سرویس هاى بهداشتى ) ۴ توقف برنامه هاى بهداشت . فراوان تـرین بیمـ اری هـا یی کـه پـس از وقـوع حـوادث مشاهده می گردد عبارتند از : بیماریهای روده ای که به سه عامل یادآوری شـده قبلـی وابـسته انـد ، نتـایج دراز مـدت ماننـد افزایش بیماریهای منتقله بوسیله حشرات و بیماریهای قابل پیشگیری کودکان بوسیله واکسن در رابطه با عدم توجـه بـه عامـل چهارم یعنی توقف برنامه های بهداشت عمومی می باشد . بیماری های اسهالی، عفونت های حاد تنفـسی، سـرخک و مالاریـا در مناطق آندمیک . سایر بیماری های واگیر که ممکن است در چنین شرا یطی مردم را به شدت درگیر سازند شامل : مننژیت، سل، تب راجعه و تیفوس می باشند . دو علت مهم دیگر بی ماری و مرگ، سوء تغذیه و جراحات هستند . مقامات بهداشتی غالب اً تحـت فشارً نسبتا زیاد عمومی و سیاسی جهت آغاز اجرای برنامه های واکسیناسیون برعلیه حصبه وبا و کزاز می باشند ، این فـشارها ممکن است با اعلام گزارش های مبالغه آمیز در مورد خطر انتشار بیماری ها در نشریات محلـی و بـین المللـی افـزایش یابـد . بـه دلایل متعددی دلیل اقدام فوری در رابطه با انجام واکسیناسیون عمومی بر علیه تیفوئید و وبا باید جلوگیری گردد . واکسن های اصلی که در شرا یط اورژانس استفاده مـی شـوند، عبارتنـد از : سـرخک، مننژیـت مننگوکـوکی و تـب زرد اگـر سـطح پوشـش واکسیناسیون سرخک در جمعیت آسیب دیده کمتر از %۸۰ باشد، اولویت اول با واکسن سـرخک خواهـد بـود . هـدف عمـده از برنامه واکسیناسیون سرخک جلوگیری از طغیان بیماری است، واکسیناسیون سرخک یکی از هزینـه – اثـربخش تـرین اقـدامات
بهداشت عمومی در شرایط اورژانس خواهد بود .
نتیجه گیری : برنامه ریزی برای انجام بسیج ایمن سازی در شرایط اورژانسی باید با توجه وضعیت شیوع بیماریها و کارشناسـان موضوع باشد و نه فشارهای سیاسی و اجتماعی . سازمان دهی یک بسیج واکسیناسیون نیاز به قدرت خـوب مـدیریتی و دانـش فنی دارد . باید مسئولیت های مربوط به هر بخش از برنامه را دقیقاً تعیین و به افراد یا موسسات خاصـی واگـذار نمـود و دسـتور العمل های کشوری برای ایمن سازی در شرائط اورژانس را نیز در اولین فرصت تهیه نمود .