سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: بیست و چهارمین گردهمایی علوم زمین

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

احسان موسوی – واحد چینه شناسی سازمان زمین شناسی کشور – دانشجوی گرایش تکتونیک پژوهشکده علوم زمین

چکیده:

داده‌های به‌دست‌آمده از بررسی ساختمان‌های فرعی حاصل از بگردید دید، در کسب هندسه و سازوکار جنبشی ساختمان‌های اصلی نقش مهمی دارند. در این نوشته سعی شده جنبه‌های کاربردی برخی از این ساختمان‌ها، به ویژه رخ های شکستگی، شکستگی‌های (رگه‌های) کششی هم‌پوشان پهنه‌های برشی، بودینهای نامتقارن و چین‌های پارازیتی کوچک و میان مقیاس در صحرا، ضمن مثال‌هایی از بخش جنوب خاوری پهنه ساختاری سیستان مورد توجه قرار گیرد. ازآنجاکه نوع ساختمان‌های دگردیسی در پهنه‌های برشی خمیری و نرد با ویژگی‌های مکانیکی سنگ‌ها، از جمله شکل ترسیدی و همسایه گردی در ارتباط است می‌توان با توجه به درجه دگرگونی ناحیه‌ای وسنک شناسایی واحدهای سنگی در سنگ‌های فیلیشی پهنه سیستان، نوع ساختمان‌های مورد نظر را پیش‌بینی کرد. رخهای شکستگی و چین‌های پارازیتی به تقریب هندسه چین‌های بزرگ‌تر را در سریهای فیلیشی آشکار می‌کنند. دو ساختمان یاد شده ممکن است در اثر برش ساده نیز ایجاد شود و دوباره چین خوردگی بر روی نتایج آن‌ها تأثیرگذار است. به شرط اینکه جهتی یافت یکی میدان تنش در طول زمان زمین‌شناسی تغییری نکرده باشد، از تقاطع رخ های شکستگی فشاری و شکستگی‌های کششی هم دوشان ساده همراه آن ، محور متوسط تنش محلی در کارهای صحرایی به دست خواهد آمد. بودینهای نامتقارن ممکن است هم در اثر برش محض و هم برش ساده همساز من آهنگ‌ساز ایجاد شود و در پهنه‌های برشی نواحی مورد بررسی گسترش دارند. سوی برش به‌دست‌آمده از این بودینها با تشکیل و تکامل پهنه‌های برشی در ارتباط است.