سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش ملی مدیریت بحران زلزله در شهرهای دارای بافت تاریخی

تعداد صفحات: ۲۴

نویسنده(ها):

حمید مهرنهاد – استادیار دانشگاه یزد
احمد ادیب – استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران- جنوب
سیدمحمود فاطمی عقدا – دانشیار دانشگاه تربیت معلم

چکیده:

نهشته‌های آبرفتی شهر یزد جزء دسته رسوبات رودخانه ای و ماسه بادی هستند. در مقطعی که به صورت شرقی – غربی در شمال شهر رسم گردید ،از غرب به شرق ماسه دانه متوسط ،عدسی های شنی و رس دیده می شود که به سمت شرق بر مقدار رس آناضافه می شود. در مقطع دیگر ، با رسیدن به مرکز شهر شن و رس نیز دیده می شود. در سمت شرق بیشتر رس و مقداری ماسه دانه متوسط و ماسه شنی می باشد. به طور کلی از سمت شمال به جنوب ,خاک منطقه از رس و سیلت ریزدانه بهشن و ماسه تبدیل می شود، همچنینبا حرکت از سمت غرب به شرق بر میزان رسوبات ریزدانه رسی و سیلتی افزوده می شود . بر مبنای گمانه حفر شده در منطقه چاه ملکی و امیر آباد در قسمت شمالی شهر جنس آبرفت بیشتر رس و سیلت ، ماسه دانه ریز باکمی شن ودر قسمت جنوبی بیشترین تشکیل دهنده آبرفت شن ، می باشد . همچنین تغییر از ریزدانه به درشت دانه در محدوده مرکز شهربه صورت تغییرات بین انگشتیاز شرق به غرب کاملا" مشهود است . دراطراف خیابان دهه فجر زبانه هایی از گنگلومرای تحکیم نیافته دیده در گمانهمی شود ، که به علت عدم تداوم نمی توان آن را به عنوان سنگ کف فرض نمود . تغییرات وزن واحد حجم در سطح شهر جزئی و مقدار میانگین آندر حدود ۱/۹ گرم در سانتیمتر مکعب است. در عمق ۱۵ تا ۲۵ متر بیشترین دانسیته مربوط به نهشته آبرفتی،شن و ماسه و دانسیته کمتر نربوط به سیلت ورس و ماسه می باشد. حداقل مقدارچسبندگیدر جنوبو جنوب شرقی شهر یزد دیده می شود که حاکی از وجود رسوبات رودخانه ای و دانه ای است . رسوبات قسمت مرکزی شهر دارای چسبندگی بیشتری هستند که مربوط به وجود سیلت توام با رس می باشد.
میانگین عمق سطح آب زیرزمینی در مرکز شهر یزد بین ۶۴ تا ۷۰متر و بیش از عمق سطح سنگ بستر لرزه ای است، لذا وجود آب در رسوبات و در این عمق تاثیری در میزان تشدید یا کاهش انرژی زلزله و تغییر در شتاب زلزله در سطح زمین ندارد. حداکثر سرعت بدست آمده در گمانه چاه ملکی برای موج P در عمق ۲۸ متری۱۱۱۵ متر برثانیه و سرعت موج S ،۵۰۰متر بر ثانیه است‌، ضریب‌ پواسون بین ۰/۴۱تا ۰/۳۷ متغیر است . با در نظر گرفتن شیب منحنی‌ سرعت امواج لرزه ای ترسیم شده در اعماق کف گمانه ، در صورتی که فرض را بر یکسان یا سخت‌تر بودن وضعیت جنس لایه هایزیرین بگذاریم و منحنی مربوط را ادامه دهیم ، عمق سنگ بستر لرزه ای در گمانه چاه ملکی ۴۸ متر خواهد بود. حداکثر سرعت در گمانه امیرآباد در عمق ۳۰ متری۱۲۳۲ متر برثانیه برای موج P و ۵۵۰ متر برثانیه برای موج S بدست آمده است .ضریب‌ پواسون در این گمانه بین ۰/۴۳ تا۰/۳۸ تغییر می‌کند . با در نظر گرفتن شیب منحنی‌ سرعت امواج لرزه ای ترسیم شده در اعماق کف گمانه ، عمق سنگ بستر لرزه ای در این گمانه ۴۰ متر خواهد بود.