مراحل مختلف تنظیم تحقیق تاریخی

۱- تعریف یا تبیین موضوع پژوهشی

۲- طرح سؤالاتی نظیر: آیا روش تحقیق تاریخی مناسبترین روش برای بررسی این موضوع است؟ آیا اطلاعات لازم در این مورد موجود است؟ آیا یافته های این تحقیق از نظر علمی با معنی و مفید خواهد بود؟

۳- تبیین اهداف و فرضیه های پژوهش

۴-جمع آوری اطلاعات

۵- ارزشیابی و تجزیه و تحلیل اطلاعات

۶- تهیه گزارشی از موضوع تحقیق، منابع اطلاعات، فرض های اساسی تحقیق، روش های آماری که برای آزمون فرض ها به کار گرفته شده است، تفسیر یافته ها فهرست منابع مورد استفاده در این تحقیق.

تحقیق توصیفی

هدف محقق از انجام این نوع پژوهش توصیف عینی، واقعی و منظم خصوصیات یک موقعیت یا یک موضوع است. به عبارت دیگر پژوهشگر در این گونه تحقیقات سعی میکند تا انچه که هست را بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی گزارش دهد و نتایج عینی از موقعیت بگیرد.

ویژگی های تحقیق توصیفی

در پژوهش توصیفی محقق الزاماً در پی کشف و توضیح روابط و همبستگی ها و احتمالاً آزمون فرض ها و پیش بینی رویدادها نیست، بلکه توجه او بیشتر در جهت توصیف کردن و گزارش نویسی از موقعیتها و وقایع بر اساس اطلاعاتی است که صرفا جنبه وصفی دارد. البته برخی صاحبنظران معتقدند که این نوع تحقیق شامل همه انواع روشهای تحقیق به جز تاریخی و تجربی می شود.

ویژگی های تحقیق توصیفی:

الف- محقق در تحقیق توصیفی به جمع اوری اطلاعات واقعی و مفصل از پدیدههای ویژه می پردازد.

ب – پژوهشگر در اینگونه تحقیق به شناسایی و بررسی مسائل، شرایط و وقایع جاری میپردازد.

ج- محقق در مقایسه و ارزشیابی وقایع میکوشد.

مراحل مختلف تنظیم تحقیق توصیفی

۱- تعیین موضوع و هدف پژوهش

۲- طرح سؤالاتی در رابطه با موضوع تحقیق. از جمله چگونگی جمع آوری اطلاعات، چگونگی انتخاب نمونه، چگونگی تهیه وسایل و نحوه مشاهدات تکنیکی که برای انجام این پژوهشی مورد نیاز است، نیاز به آموزش افرادی که مأمور جمع آوری اطلاعات می شوند.

۳- جمع آوری اطلاعات لازم و سپس واقعه نویسی به صورت توصیفی

۴- تنظیم گزارشی از نتایج و یافته ها.

مثال: در تحقیقی با عنوان «بررسی عوامل مؤثر در بروز سرطان» محقق به جمع آوری اطلاعات پیرامون بیماری سرطان و عوامل مؤثر بر ایجاد آن می پردازد و در این مسیر به جمع آوری آمار در مورد انواع سرطان های شایع و درصد ابتلا به آنها با تکیه بر عوامل ایجاد آنها اقدام می نماید.